II GZ 70/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 października 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 1102/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg M. Sp. z o.o. w likwidacji w W. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 18 kwietnia 2025 r. nr 407.269/AH/VI/2025 40.440/25 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 6 października 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 1102/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: Sąd I instancji, WSA) odmówił M. K. (dalej: Skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: Kolegium SKO) z 18 kwietnia 2025 r. nr 407.269/AH/VI/2025 40.440/25 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że Skarżący nie wykazał, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało wobec niego znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Okoliczności takich Sąd nie stwierdził również w wyniku analizy akt sprawy, poczynionej wobec braku jakiegokolwiek umotywowania przez Skarżącego rzeczonego wniosku. W tej sytuacji WSA wskazał na nieziszczenie się w stosunku do Skarżącego przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), bowiem decyzja stwierdzająca nieważność pierwszej rejestracji pojazdu na terenie Polski nie ma bezpośredniego przełożenia na sytuację prawną kolejnego nabywcy tego pojazdu, czyli Skarżącego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pierwszej rejestracji w Polsce pojazdu importowanego z państwa spoza obszaru Unii Europejskiej nie eliminuje bowiem automatycznie kolejnych rejestracji tego pojazdu w Polsce. Tym samym nie istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie Skarżącego, skoro w celu wyeliminowania z obrotu prawnego każdej kolejnej rejestracji pojazdu (przerejestrowanie) konieczne jest uruchomienie indywidualnego postępowania administracyjnego zmierzającego do wzruszenia decyzji, na mocy której pojazd przerejestrowano. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, wnosząc o jego zmianę, poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono niezastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. i błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na ustaleniu, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy brak wstrzymania zaskarżonej decyzji, stwierdzającej nieważność zarejestrowania [...] marki [...] oddziałuje bezpośrednio na jego użytkownika i w konsekwencji może spowodować niewymierne straty z uwagi na ewentualny brak możliwości korzystania przez Skarżącego z podstawowego narzędzia pracy, co w jego ocenie stanowi spodziewany, normalny skutek decyzji o stwierdzeniu nieważności rejestracji [...]. Uznanie bowiem, że pierwotne decyzje o rejestracji wspomnianego pojazdu nie pociągną za sobą dalszych konsekwencji służy jedynie uzasadnianiu braku podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 26 marca 2024 r., sygn. akt I GZ 321/24; 26 listopada 2007r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 opublikowane podobnie jak niżej cytowane orzeczenia: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena zawartego w skardze wniosku, dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa, bowiem WSA zasadnie uznał, że wniosek ten nie zawierał argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu, uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a zawarte w nim twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Okoliczności wskazane we wniosku muszą więc mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi do tego dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA z 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04; 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). Jak już wyżej wspomniano, to wnioskodawca jest zobowiązany uprawdopodobnić, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie skutkował niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czego w przedmiotowej sprawie Skarżący zaniechał, ograniczając wniosek o ochronę tymczasową wyłącznie do sformułowania żądania, bez podania jakiegokolwiek uzasadnienia. Co do zarzutu zażalenia o wpływie zaskarżonej decyzji na wykonywanie przez Skarżącego uprawnień wynikających z rejestracji spornego pojazdu, wyjaśnienia wymaga, że przedmiotem wniosku o zastosowanie wobec Skarżącego instytucji ochrony tymczasowej jest decyzja stwierdzająca nieważność decyzji Starosty [...] z [...] r., którą zarejestrowano na wniosek spółki M. sp. z o.o. pojazd [...] wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjnego do tego pojazdu ([...]). Jak natomiast wynika z oświadczeń Skarżącego, zawartych tak we wniesionej skardze i zawartego w nim wniosku o zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz motywach zażalenia, Skarżący nabywając wymieniony pojazdu dokonał wtórnej jego rejestracji. Jak zatem, co do zasady słusznie wskazuje sama strona, objęta jego skargą decyzja Kolegium z dnia 18 kwietnia 2025 r. nie dotyczy go bezpośrednio. Niewątpliwe poddana w niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego decyzja może mieć wpływ na rozstrzygnięcie związane z rejestracją spornego pojazdu, jakiej dokonał Skarżący, to jednak nie ma ona bezpośredniego wpływu na Skarżącego. Jak bowiem słusznie wskazał Sąd I instancji, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (por. uchwała NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12). Zatem stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] r., nie wywołuje jakichkolwiek bezpośrednich i natychmiastowych skutków prawnych w stosunku do rozstrzygnięcia wydanego w związku z rejestracją pojazdu przez samego Skarżącego, będącą wtórną rejestracją w rozumieniu art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251). Owszem, akt wtórnej rejestracji pojazdu ma charakter zależny w stosunku do decyzji Starosty [...], jednakże zależność ta skutkować będzie ewentualnym innym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem będzie stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, na mocy której sporny pojazd został zarejestrowany na wniosek Skarżącego. W konsekwencji dopiero to postępowanie – postępowanie które może zostać wszczęte w przyszłości – wywoływać będzie bezpośrednie i realne w aspekcie prawnym skutki dla strony. Wobec tego Sąd I instancji, zasadnie podniósł, że zaskarżona decyzja nie wstrzymuje ani możliwości użytkowania spornego pojazdu, ani nie skutkuje automatycznie wykreśleniem tego pojazdu z rejestru, a tym samym nie istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., mających uzasadnić żądanie zastosowania ochrony tymczasowej na podstawie ww. regulacji. W świetle przedstawionych argumentów, nie było podstaw, aby zaskarżone postanowienie Sądu I instancji uznać za nieprawidłowe. Należy mieć również na uwadze, że zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrującego zażalenie nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, lecz kontrola postanowienia wydanego przez Sąd I instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby stanowić uzasadniony zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowadministracyjnego oraz doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 375/09; 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1240/11; 3 marca 2016 r., sygn. akt I FZ 33/16 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.