II GZ 699/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1320/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężne postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1320/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że L. Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez radcę prawnego, w prawidłowym trybie i terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej SKO), którą utrzymano w mocy decyzję nakładająca na nią karę pieniężną w kwocie 23.880 złotych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. W skardze tej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. W jego uzasadnieniu podano, że "poza (...) argumentacją, wskazującą z dużym prawdopodobieństwem, że skarżąca nie powinna być ukarana, (...) wskazania wymaga, że uiszczenie nałożonej kary" - w zestawieniu z inną karą nałożoną na skarżącą w kwocie 164.395 złotych "skutkować będzie znacznym ubytkiem gotówki, grożącym utratą Skarżącej płynności finansowej". Dodatkowo wykonanie skarżonej decyzji może doprowadzić do "utraty przez skarżącego zaufania osób, które potencjalnie mogłyby korzystać z jego usług oraz utraty przez skarżącego społecznej opinii podmiotu działającego zgodnie z przepisami i w granicach prawa". "(...) problemy z płynnością finansową skarżącej dotkną osoby korzystające z usług pośrednictwa świadczonych przez skarżącą oraz jej pracowników. W najgorszym wypadku może skutkować brakiem środków na wypłaty dla osób zatrudnionych." Do skargi nie zostały załączone żadne dokumenty obrazujące sytuację finansową skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania decyzji wskazał, że w oparciu o przedstawione uzasadnienie wniosku, a także akta sprawy, jak również mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, Sąd stwierdził, że nie był w stanie ustalić czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji – zapłata nałożonej kary, wpłynie na kondycję ekonomiczno-gospodarczą skarżącej, a w konsekwencji ewentualnie także na jej pracowników i kontrahentów. A zatem czy sytuacja ta, w związku z koniecznością uiszczenia kwoty 23.880 złotych, uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Same "suche" stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek dokumentów wskazujących na sytuację finansową skarżącej, to zbyt mało, aby móc zbadać czy w sprawie ziściły się przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, że łączna suma kar opiewająca na kwotę 188.275 zł nałożona na skarżącą nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji, a w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wraz z zażaleniem skarżąca załączyła audyt spraw sądowych Spółki oraz nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Okręgowego w Warszawie XVI Wydział Gospodarczy z dnia 2 marca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi więc odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej skarżąca uzasadniła m.in. w ten sposób, że zapłacenie nałożonej na Spółkę kary pieniężnej skutkować będzie znacznym ubytkiem gotówki, grożącym utratą płynności finansowej. W ocenie NSA skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Przedstawione bowiem przez spółkę informacje nie odzwierciedlają jej aktualnej sytuacji majątkowej, gdyż nie zostały przedstawione dokumenty potwierdzające podnoszone przez Spółkę okoliczności. Sąd I instancji nie mógł zatem ocenić, czy wyegzekwowanie kary pieniężnej rodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącej lub trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GZ 279/17). Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Wobec powyższego ocena wniosku Spółki dokonana przez WSA w Warszawie była prawidłowa. Okoliczności tej nie zmieniają również załączony do zażalenia audyt spraw sądowych Spółki oraz nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Okręgowego w Warszawie XVI Wydział Gospodarczy z dnia 2 marca 2017 r., skoro zostały dołączony do akt sprawy na etapie wniesienia zażalenia do NSA. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w ramach przedmiotowego postępowania zażaleniowego ocenia zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia WSA, a wskazane powyżej dokumenty zostały dołączone do akt po wydaniu orzeczenia przez Sąd I instancji. W tym kontekście NSA zwraca jedynie uwagę, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2