II GZ 69/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2023 r. sygn. akt VI SO/Wa 14/22 w zakresie odrzucenia zażalenia i zwrotu wpisu sądowego w sprawie zażalenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt VI SO/Wa 14/22 w sprawie wniosku G. K. o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie.

I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 kwietnia 2023 r. wymierzył Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej: "Prezydium NRA") grzywnę za nieusprawiedliwione uchybienie ustawowemu terminowi przewidzianemu w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) na przekazanie do Sądu akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę (k. 29). Odpis tego postanowienia z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Prezydium NRA 13 maja 2023 r. w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a. (urzędowe poświadczenie doręczenia, dalej w skrócie: UPD - k. 55). Pełnomocnik Prezydium NRA 26 maja 2023 r. wniósł do Sądu na powyższe postanowienie z 3 kwietnia 2023 r. o nałożeniu grzywny zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej zaskarżenia. Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r. Sąd odmówił Prezydium NRA przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Odpis tego postanowienia z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Prezydium NRA 4 lipca 2023 r. w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a. (UPD - k. 76). Od powyższego postanowienia nie złożono środka zaskarżenia w postaci zażalenia. Postanowieniem z 10 sierpnia 2023 r. WSA w pkt 1: odrzucił zażalenie na postanowienie z 3 kwietnia 2023 r. oraz w pkt 2: zwrócił Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uiszczony wpis sądowy od zażalenia. Sąd uznał wniesione zażalenie z 25 maja 2023 r. na postanowienie z 3 kwietnia 2023 r. jako spóźnione. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 163 § 2 p.p.s.a. - postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. W myśl art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. Zażalenie wniesione po upływie terminu, stosując odpowiednio art. 178 p.p.s.a., sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Sąd zwrócił uwagę, że zestawiając datę doręczenia Prezydium NRA (reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika) odpisu postanowienia z uzasadnieniem (13 maja 2023 r.) z datą nadania zażalenia przez pełnomocnika organu w placówce pocztowej (26 maja 2023 r.) uznać należy, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Termin ten upłynął bowiem w dniu 22 maja 2023 r. Prawomocnym postanowieniem z 6 czerwca 2023 r. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia ww. zażalenia. II. Pełnomocnik Prezydium NRA wniósł zażalenie na postanowienie WSA z 10 sierpnia 2023 r., wnosząc o jego uchylenie w pkt 1 i rozpoznanie zażalenia pełnomocnika Prezydium NRA z dnia 26 maja 2023 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów: 1) przepisów postępowania, a to art. 86 § 1 p.p.s.a. polegający na odrzuceniu zażalenia i odmówieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 roku, podczas gdy pełnomocnik organu w sposób wystarczający uprawdopodobnił brak możliwości dopełnienia terminu, który nie wynikał z jego winy, 2) przepisów prawa materialnego, a to art. 32 ust. 2 Konstytucji poprzez dyskryminowanie profesjonalnego pełnomocnika z przyczyny niezależnej od niego, podczas gdy profesjonalny pełnomocnik uprawdopodobnił brak możliwości działania z powodu choroby. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że nie skarżył postanowienia z dnia 6 czerwca 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, bowiem postanowienie takie nie zostało mu doręczone. Nadto pełnomocnik stwierdził, że postanowienie o odrzuceniu zażalenia jest krzywdzące dla organu, wobec którego pełnomocnik wniósł prawidłowo wniosek o przywrócenie terminu ze stosownym zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2023 r., którym to wymierzono Prezydium NRA grzywnę za nieusprawiedliwione uchybienie ustawowemu terminowi przewidzianemu w art. 54 § 1 p.p.s.a. na przekazanie do Sądu akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Przedmiotem oceny na obecnym etapie nie jest zatem kwestia rozstrzygnięta postanowieniem Sądu pierwszej instancji z dnia 6 czerwca 2023 r. odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2023 r. Postępowanie w przedmiocie złożonego przez pełnomocnika Prezydium NRA wniosku o przywrócenie terminu zostało bowiem prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r., które zostało doręczone ww. pełnomocnikowi w dniu 4 lipca 2023 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy urzędowe poświadczenie doręczenia (identyfikator poświadczenia: ePUAP-UPD108629863, k. 76). Postanowienie z dnia 6 czerwca 2023 r. nie zostało zaskarżone w ustawowo przewidzianym terminie przez pełnomocnika Prezydium NRA. Z tego też powodu kwestia związana z przywróceniem terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2023 r. nie może być przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania. W związku z powyższym, za chybiony należy uznać zarzut pełnomocnika Prezydium NRA naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powyższy przepis odnosi się zatem do kwestii związanych z rozstrzygnięciem sprawy zawartym w postanowieniu Sądu pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2023 r., a nie w obecnym postępowaniu związanym z odrzuceniem zażalenia z uwagi na uchybienie terminowi do jego wniesienia. Jak to już zostało wskazane powyżej, na obecnym etapie postępowania nie jest już badana kwestia możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, albowiem w tym przedmiocie zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie przez Sąd pierwszej instancji, które jest prawomocne i w konsekwencji wiążące także Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie. Z tych samych powodów za chybiony należy również uznać zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. Podniesiony przez pełnomocnika Prezydium NRA zarzut nie może odnieść skutku na obecnym etapie postępowania, albowiem odnosi się do kwestii, która została już w sposób prawomocny rozstrzygnięta. Podnoszenie na obecnym etapie postępowania zarzutów związanych z brakiem "możliwości działania z powodu choroby" nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Zagadnienie to nie jest bowiem przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Skoro bowiem ww. kwestia została już przez Sąd pierwszej instancji przesądzona, a pełnomocnik Prezydium NRA nie złożył w tym zakresie zażalenia, to nie może on na obecnym etapie podnosić merytorycznych zarzutów, które miałyby kwestionować ocenę Sądu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że przedstawione w zażaleniu zarzuty oraz ich argumentacja nie mogą odnieść na obecnym etapie postępowania jakiegokolwiek skutku, albowiem dotyczą one nie tego etapu postępowania, w którym aktualnie znajduje się sprawa. Przedstawione w zażaleniu zarzuty oraz ich argumentacja mogłyby być przedmiotem oceny, gdyby zostały wniesione w ramach zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, tj. zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 6 czerwca 2023 r. Takiej czynności procesowej pełnomocnik Prezydium NRA jednak nie dokonał. Tym samym podnoszenie ww. zarzutów w zażaleniu na postanowienie z dnia 10 sierpnia 2023 r. należy uznać za spóźnione, albowiem kwestia przywrócenia terminu została już rozstrzygnięta, a zaskarżone na obecnym etapie postanowienie stanowi konsekwencję rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przywrócenia terminu. Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie z 10 sierpnia 2023 r. jest zgodne z prawem i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.