II GZ 674/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 171/25 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2025 r. nr SKO.41/4806/RU/2024 w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, zniszczeniem pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z 23 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 171/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej: p.p.s.a.) odrzucił zażalenie P. K. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 16 kwietnia 2025 r. odrzucające skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 16 stycznia 2025 r. w przedmiocie obciążenia kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r. WSA w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu 24 kwietnia 2025 r. - z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia zażalenia. Następnie postanowieniem starszego referendarza sądowego WSA w Lublinie z 13 czerwca 2025 r., sygn. akt III SPP/Lu 36/25 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z 10 lipca 2025 r. Sekretarz Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie poinformował, że zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało doręczone adw. M. M. 9 lipca 2025 r. W dniu 16 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na postanowienie WSA w Lublinie z 16 kwietnia 2025 r. Następnie Sąd wyjaśnił, że art. 177 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń, ale jedynie w przypadku zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. Przepisy te nie znajdują zastosowania do zażaleń, przy sporządzaniu których nie obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Zażalenie, którego przedmiotem było odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nie było objęte przymusem adwokacko-radcowskim. W związku z tym WSA w Lublinie stwierdził, że zażalenie pełnomocnika z urzędu wniesione zostało z uchybieniem terminu. II Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Lublinie złożył skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa, mające wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: 1. naruszenie art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez ograniczenie stronie pozwanej prawa do Sądu, polegające na bezpodstawnym ograniczaniu podstawowych praw i wolności obywatelskich skarżącego w tym do sprawiedliwego i publicznego rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny Sąd z uwagi na odmówieniu stronie prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi; 2. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP poprzez jego niezasadne zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że skarżący wniósł zażalenie po upływie terminu do wniesienia skargi; 3. naruszenie art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 2 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zastosowanie wykładni kontra lego skutkującej uczniem, że na gruncie postępowania zażaleniowego nie stosuje się art. 177 § 3 p.p.s.a w sytuacji gdy z treści art. 185 § 2 p.p.s.a. wprost wynika, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a, a więc zastosowanie znajduje art. 177 § 3 p.p.s.a, przeciwna wykładnia prowadzi do uzna, że racjonalny ustawodawca wymieniając niestosowanie 185 § 2 p.p.s.a, miał na myśli niestosowanie również art. 177 § 3 p.p.s.a, oraz inne nieokreślone artykuły, które akurat Sąd orzekający uzna za odpowiednie do niezastosowania, a tym samym powodując brak jakiejkolwiek pewności ustawowej. Podkreślić należy, że wykładnia językowa pojęcia odpowiednie stosowanie odnosi się do stosowania danych przepisów z pewnymi drobnymi dostosowaniami wynikającymi z charakteru danego postępowania nie może zaś wbrew woli ustawodawcy eliminować całkowicie niestosowanie tych przepisów, których stosowania ustawodawca wprost nie wyłączył. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie postanowienia z dnia 23 lipca 2025 r. wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 171/25 w przedmiocie odrzucenia zażalenia. Ponadto wniesiono o przyznanie na rzecz adwokata kosztów pomocy prawnej według norm prawem przepisanych, oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani żadnej części. Wniesiono także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów postępowania zażaleniowego według nom prawem przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia (art. 194 § 2 p.p.s.a.). Przymus adwokacko-radcowski, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. dotyczy wymogu formalnego skargi kasacyjnej, a także zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej (art. 194 § 4 p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszej sprawy jest zażalenie na odrzucenie skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Do powyższego zażalenia ma zatem zastosowania przepis art. 177 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z zażaleniem na odrzucenie skargi, które podlega innym wymogom formalnym niż zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej. Bieg terminu na wniesienie zażalenia na postanowienie z 16 kwietnia 2025 r. rozpoczął się od dnia doręczenia tego postanowienia i wynosił 7 dni (art. 194 § 2 p.p.s.a.). Bieg tego terminu pozostaje bez wpływu na procedurę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż nie stanowiło to wymogu formalnego zażalenia na odrzucenie skargi. Złożenie przez skarżącego wniosku o przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg i upływ terminu do złożenia zażalenia, w sytuacji, gdy doszło do skutecznego doręczenia stronie odpisu postanowienia odrzucającego skargę wraz z uzasadnieniem. Inaczej ma to miejsce w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z treścią art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy pełnomocnika po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że zażalenie na postanowienie z 16 kwietnia 2025 r. sporządzone przez pełnomocnika z urzędu zostało złożone w terminie, skoro przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują przymusu adwokacko-radcowskiego do złożenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę. Oczekiwanie na zakończenie procesu ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu złożenia środka zaskarżenia winno mieć co do zasady zastosowanie tylko wobec tych czynności procesowych, których strona nie może skutecznie dokonać samodzielnie z uwagi na wynikający z ustawy obowiązek dokonania ich przez profesjonalnego pełnomocnika (jak w przypadku skargi kasacyjnej) (por. postanowienia NSA z: 28 maja 2024 r., sygn. akt I OZ 277/24; 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I OZ 620/23; 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II OZ 883/21). Postanowienie z 16 kwietnia 2025 r. odrzucające skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zostało doręczone skarżącemu 24 kwietnia 2025 r., z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia zażalenia, a zatem ostatnim dniem terminu na wniesienie środka zaskarżenia był 2 maja 2025 r., z uwagi na przypadający 1 maja 2025 r. dzień ustawowo wolny od pracy. Natomiast zażalenie na powyższe postanowienie zostało wniesione przez pełnomocnika z urzędu 16 lipca 2025 r. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że zażalenie wniesione zostało z uchybieniem terminu i podlegało odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 197 § 1 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu zażalenia.