II GZ 644/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 334/16 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 października 2016 r. (sygn. akt VI SA/Wa 334/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) odrzucił wniosek Spółki A (dalej: skarżąca) o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. WSA wskazał, że pismem z 29 września 2016 r. skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 7 września 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem WSA, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny. Z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika bowiem, że wniosek taki może dotyczyć jedynie czynności, dla których dokonania przepisy przewidują konkretny termin. WSA uznał, że do takich czynności nie należy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ ustawodawca nie zakreślił terminu dla dokonania takiej czynności. W konsekwencji WSA – na podstawie art. 88 p.p.s.a. - odrzucił wniosek o przywrócenie terminu. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA. Wniosła o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przez błędną interpretację i ocenę stanu faktycznego, polegającą na stwierdzeniu przez WSA, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle wspomnianych przepisów podstawowym warunkiem dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest to, że dla tej czynności został w ustawie zakreślony określony termin. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo uznał, że ustawodawca nie wprowadził określonego terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, poza wskazaniem, że wniosek taki może zostać złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy: 1) może być składany na każdym etapie postępowania oraz 2) może być składany wielokrotnie. W konsekwencji ewentualne uchybienia zaistniałe przy składaniu i dokumentowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzą do zamknięcia stronie możliwości ponownego żądania przyznania prawa pomocy. W konsekwencji WSA trafnie uznał, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny i jako taki podlegał odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie. PG