II GZ 634/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 701/24 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. L. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 20 czerwca 2024 r. nr NEP.906.39.2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej zwany: "WSA", "Sądem pierwszej instancji") postanowieniem z 15 października 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 701/24, po rozpoznaniu wniosku A. L. (dalej zwanej "skarżącą") o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie z jej skargi na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z 20 czerwca 2024 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że zaskarżone przez A. L. postanowienie Zachodniopomorskiego PWIS w Szczecinie nie przyznaje stronie uprawnień ani też nie nakłada na stronę określonych obowiązków administracyjnych, a zatem nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw i obowiązków skarżącej. Postanowienie to zawiera jedynie negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym i nie wywołuje żadnych zmian w zakresie praw i obowiązków strony. W konsekwencji, instytucja wstrzymania wykonania nie może mieć do niego zastosowania. Pismem z 5 listopada 2024 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie. Wydanemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej, w sytuacji w której przymuszenie do wykonania szczepienia, a tego de facto dotyczy prowadzone postepowanie może wiązać się z daleko idącym, a nawet nieodwracalnym skutkiem w sferze zdrowia, co było przedmiotem obszernej argumentacji, jaka została do tej pory przez skarżącą przedstawiona. Skarżąca podniosła, że niniejsze postępowanie, pomimo, że jest wpadkowe, dotyczy sensu largo rzeczonej tematyki i dopiero ostateczne, prawomocne rozstrzygnięcie meritum sprawy powinno stanowić podstawę do ewentualnej egzekucji roszczeń o charakterze finansowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwanej: "p.p.s.a."), Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazania wymaga, że Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: czy wskazany we wniosku akt nadaje się do wykonania, a jeśli tak, to czy skarżąca w sposób przekonywujący wskazała na okoliczności przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej. A także czy okoliczności istnieją i dają podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, ze przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania (tak m.in. NSA w postanowieniu z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 1377/11). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo rozstrzygnięcia, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. dotyczące zawieszenia czy umorzenia postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Sąd pierwszej instancji nie mógł bowiem zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem przedmiotem skargi do sądu jest postanowienie organu dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącą żadnego obowiązku, ani nie kreuje praw, a jedynie orzeka o tym, że nieuzasadnione są zarzuty zgłoszone przez stronę w postępowaniu egzekucyjnym. Wobec powyższego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest możliwe, bo ma ono charakter odmowny i nie podlega wykonaniu. Podniesiona w uzasadnieniu zażalenia argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazane w zażaleniu argumenty nie podważają skutecznie zgodności z prawem poglądu Sądu pierwszej instancji o zasadności odmowy udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów. Za wadliwe Sąd uznaje stanowisko skarżącej traktujące, iż na skutek nieuwzględnienia zarzutów egzekucyjnych może dojść do wyegzekwowania obowiązków nałożonych w tytule egzekucyjnym, a to czyni postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów aktem podlegającym wykonaniu, co do którego możliwe byłoby orzeczenie o wstrzymaniu wykonania. Należy też wskazać, że wobec braku przedmiotu wykonalności zaskarżonego postanowienia, niecelowe stało się ocenienie, czy złożony przez wniosek o wstrzymanie jego wykonania został należycie uzasadniony, a skarżąca uprawdopodobniła w wystarczający sposób okoliczności świadczące o tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec powyższego, skoro w sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a., zaś Sąd pierwszej instancji prawidłowo zauważa, że przedmiotowe postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych nie mieści się w katalogu czynności podlegających wstrzymaniu, wniesione zażalenie podlega oddaleniu, jako bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.