II GZ 622/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. Spółki z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 545/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Spółki z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 545/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił I. Spółce z o.o. w G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca oświadczyła, iż jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok – [...] zł. Podano również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi [...] zł. Skarżąca spółka wyjaśniła, że zablokowano wszystkie jej konta bankowe, uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Ich brak uniemożliwia wniesienie wpisu. Wszystkie środki ruchome zostały zajęte przez komorników. Stan konta wynosi [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedstawienie dodatkowych informacji o stanie majątku, skarżąca oświadczyła, że żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty kosztów i nie wykona wezwania. W ocenie Skarżącej wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów ma uzasadniać odmowę zwolnienia, aby ochronić naruszający prawo organ administracji. W ocenie WSA, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPPr było niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, więc skarżąca została wezwana do przedstawienia szczegółowych informacji, którego to wezwania nie wykonała. Wobec tego Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione, więc podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca wykaże nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. W myśl przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Skoro więc skarżąca, pomimo tego, że była wzywana do złożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, nie przedstawiła do chwili obecnej żadnych dokumentów, należy podzielić stanowisko WSA w Gliwicach, że nie wykazała ona, że zachodzą w stosunku do niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.