II GZ 62/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2857/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 czerwca 2025 r. nr DZP-II.603.63.2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na pisma Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 listopada 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2857/25, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę R. P. (dalej: Skarżący) na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z 6 czerwca 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na pisma Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z 10 września 2025 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, a także do uzupełnienia braków złożonej skargi poprzez wskazanie numeru PESEL. Oba braki miały zostać uzupełnione w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca powyższe wezwania została uznana za doręczoną Skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. w dniu 3 października 2025 r., a zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnego i fiskalnego skargi upływał 10 października 2025 r., natomiast do 4 listopada 2025 r. w rejestrze Opłat Sądowych nie zidentyfikowano wpłaty od niniejszej skargi. Odrzucając skargę WSA stwierdził, że wobec wypełnienia warunków opisanych w art. 73 § 1-3 p.p.s.a., doręczenie wezwań do usunięcia braków formalnych i fiskalnych nastąpiło 3 października 2025 r., stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a. W związku z tym, że w zakreślonym ustawowym terminie Skarżący nie podał swojego numeru PESEL oraz nie uiścił wpisu od skargi, WSA stwierdził, że braki skargi - zarówno formalne jak i fiskalne - nie zostały usunięte, co zaś skutkowało odrzuceniem skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości, a także o wyłączenie autora zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że zaskarżone postanowienie jest bezprawne, gdyż poświadczono w nim nieprawdę na szkodę Skarżącego. Składający zażalenie podkreślił, że w postanowieniu nie wskazano na jaki adres została wysłana przesyłka i w jaki sposób ją awizowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z zestawienia tych przepisów wynika, że pismo sądowe podlegające opłacie powinno zostać opłacone w przeciwnym razie nie nada mu się biegu, a w przypadku skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania będą podlegać odrzuceniu. Ponadto, stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, poza wymogami określonymi w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 (opubl. https://orzeczenia.nsa.gov.pl) niezachowanie wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Innymi słowy, niewywiązanie się przez stronę z obowiązku wskazania numeru identyfikacyjnego w zakreślonym w wezwaniu terminie, w sytuacji prawidłowego doręczenia jej wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego, skutkuje odrzuceniem skargi w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z kolei sposób doręczania pism sądowych w razie niemożności doręczenia pisma do rąk własnych lub innych upoważnionych osób został uregulowany w art. 73 p.p.s.a. Przepis § 1 tego artykułu stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie natomiast z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Natomiast w myśl art. 73 § 3 p.p.s.a. w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. In fine, § 4 tego przepisu stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Powyższe przepisy określają warunki, które muszą zostać spełnione, aby sąd mógł przyjąć fikcję doręczenia, tj. stwierdzić, że na mocy ustawy pismo nieodebrane przez stronę traktuje się jako prawidłowo doręczone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione opisanego warunki doręczenia zastępczego. Ze znajdującej się w aktach sprawy niepodjętej i zwróconej do Sądu przesyłki (k. -19 akt sąd.) – w której znajdowały się wezwania do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego - wynika, że 19 września 2025r. nastąpiła pierwsza nieudana próba jej doręczenia, o czym poinformowano adresata zostawiając stosowne zawiadomienie w oddawczej skrytce pocztowej (pkt 2 druku zwrotnego potwierdzenia odbioru), zawierające także informację, że przesyłka jest do odbioru w UP P. [...]. Z dokumentu tego wynika także, że druga próba doręczenia przesyłki w dniu 29 września 2025 r. była również nieudana. Oznaczało to, że doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a. nastąpiło 3 października 2025 r. wobec niepodjęcia przesyłki z placówki pocztowej w terminie. Podkreślić w tym miejscu należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.; por.: wyrok NSA z 16 grudnia 2016 r., sygn. II FSK 3421/14, postanowienie SN z 22 marca 2019 r., sygn. I CZ 118/17, postanowienie NSA z 5 czerwca 2019 r., sygn. II OZ 500/19, postanowienie NSA z 26 stycznia 2024 r., sygn. I OZ 9/24 opubl. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przez co podlega ono domniemaniu prawdziwości. Okoliczność tę prawidłowo uwzględnił Sąd I instancji. W tej sytuacji siedmiodniowy termin na wykonanie obu zarządzeń minął 10 października 2025 r. Z akt sprawy wynika zaś, że w zakreślonym w ten sposób terminie Skarżący nie uzupełnił ani braku formalnego, ani braku fiskalnego, co oznacza że spełnione zostały obie przesłanki odrzucenia skargi, tj. przesłanka z art. 58 § 1 pkt 3 i przesłanka z art. 220 § 3 p.p.s.a., co obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi. Kwestionowana w zażaleniu skuteczność doręczenia nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Oba wezwania zostały Skarżącemu prawidłowo doręczone przez WSA na adres podany w treści skargi (k. 3 akt sądowych) i następnie potwierdzony w zażaleniu (k. 33 akt sądowych), a w konsekwencji niepodjęcia przesyłki sądowej z placówki pocztowej w ustawowym terminie, nastąpił jej zwrot do akt sprawy ze skutkiem uznania za doręczoną (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Należy podkreślić, Skarżący w zażaleniu, oprócz negowania ustaleń Sądu I instancji, nie przedstawił dowodów, które skutecznie podważyłyby te ustalenia. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braku formalnego i fiskalnego jest prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.