II GZ 62/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 407/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić zażalenie.

I Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 407/22, wydanym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. O. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Wskazany wyrok wydany został w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 139 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Skarżącemu doręczono odpis sentencji wyroku wraz z pouczeniem o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (data doręczenia: 2 września 2022 r.). Termin złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upływał zatem 9 września 2022 r. W dniu 14 września 2022 r. (data nadania przesyłki u operatora pocztowego; data zawarta w piśmie: 2 września 2022 r.) skarżący wystąpił do WSA w Olsztynie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. II SA/Ol 407/22 i jego doręczenie. Poinformował, że opłata za wydanie uzasadnienia wyroku została uiszczona 2 września 2022 r. (co potwierdza dołączone do pisma potwierdzenie przelewu). Postanowieniem z dnia 20 września 2022 r. WSA w Olsztynie odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie WSA w Olsztynie wydał wyrok oddalający skargę, wobec czego do sporządzenia jego uzasadnienia na piśmie wymagane było złożenie wniosku o jego sporządzenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku, w przypadku złożenia wniosku po terminie – czynność jest bezskuteczna. Na skutek zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. sygn. II GZ 421/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 20 września 2022 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu NSA wyjaśnił, że bezsporne było, że wyrok wydany został w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oraz że skarżącemu 2 września 2022 r. doręczono odpis sentencji wyroku. Nie jest także podważany fakt, że w terminie 7 dni od doręczenia sentencji wyroku skarżący nie złożył wniosku, o którym mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a. W zażaleniu na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 20 września 2022 r. skarżący wniósł także o przywrócenie procesowego terminu na złożenie wniosku o wydanie pisemnego uzasadnienia do otrzymanej sentencji wyroku na podstawie pisma z dnia 14 września 2022 r. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 r., WSA w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że okoliczności podane przez skarżącego celem uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie stanowiły wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Podniesiona we wniosku okoliczność błędnej interpretacji pouczeń nie uzasadniała przywrócenia terminu. Skarżący podał, że uważał, iż wniesienie opłaty od uzasadnienia jest wystarczającą okolicznością do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Jednak jak wynikało z otrzymanego przelewu kwoty 100 zł, skarżący nie zastrzegł, że uiszczona opłata dotyczyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku lecz wskazał, że opłata ta dotyczy skargi kasacyjnej. II Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2023 r., zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Skarżący wniósł o przywrócenie procesowego terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz uchylenie postanowienia i przywrócenie procesowego terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Argumentacja Sądu pierwszej instancji w tym względzie jest również zasadna. Podniesiona we wniosku okoliczność błędnej interpretacji pouczeń nie uzasadniała przywrócenia terminu. Skarżący podał, że uważał, iż wniesienie opłaty od uzasadnienia jest wystarczającą okolicznością do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Jednak jak wynikało z otrzymanego przelewu kwoty 100 zł skarżący nie zastrzegł, że uiszczona opłata dotyczy wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, lecz wskazał, że opłata ta dotyczy skargi kasacyjnej. Stwierdzenie skarżącego, że popełnił błąd dokonując nieprawidłowej interpretacji otrzymanego pouczenia w żadnym wypadku nie uprawdopodabniało okoliczności zachowania przez skarżącego najwyższej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skoro skarżący nie był pewny co do treści otrzymanego pouczenia, które zredagowane jest w sposób czytelny i jasny, nic nie stało na przeszkodzie aby wystąpił telefonicznie do Wydziału Informacji Sądowej WSA w Olsztynie celem uzyskania informacji czy w celu uzyskania uzasadnienia wyroku wystarczające jest uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej, czy też konieczny jest pisemny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z treści pkt 1 pouczenia zawartego na karcie 27 akt sądowych wynikało niezbicie, że pisemne uzasadnienie wyroku może zostać sporządzone na wniosek, zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego odpisu. Wniosek ten podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji wskazał, że zawarte pouczenie jednoznacznie wskazywało na konieczność złożenia wniosku, który dodatkowo podlega opłacie kancelaryjnej. Sąd także słusznie podkreślił, że skarżący wyjaśnił, iż kilkanaście dni po otrzymaniu sentencji wyroku wraz z pouczeniem ich ponowne odczytanie pozwoliło skarżącemu na wystąpienie z pisemnym wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powyższe oznaczało, że pierwotnie strona skarżąca nie dołożyła należytej staranności w odczytaniu sentencji wyroku wraz z zawartym pouczeniem co do terminu wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.