II GZ 614/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1075/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 25 stycznia 2024 r. nr SKO.4000-142/2024 w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 1075/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił, na wniosek M. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 lipca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1075/24 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 25 stycznia 2024 r. nr SKO.4000-142/2024 w przedmiocie kary pieniężnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca wniosek o przywrócenie terminu opierała na argumentacji, że do chwili złożenia wniosku o przywrócenie terminu pozostawała w przekonaniu, że wniosek o uzasadnienie wyroku został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika i dopiero po wyrażeniu woli uzyskania informacji o stanie sprawy dowiedziała się, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie został złożony, mimo jednoznacznego wyrażenia woli przez skarżącą. Zdaniem skarżącej, taka sytuacja spowodowała utratę możliwości zapoznania się z jego treścią i ewentualnego zaskarżenia orzeczenia. Sąd przypomniał, że do pełnomocnika skarżącej skierowano zawiadomienie o rozprawie, które odebrał w dniu 18 czerwca 2024 r. Mimo tego nie stawił się na rozprawie. Pełnomocnik skarżącej nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku z dnia 16 lipca 2024 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1075/24 wraz z jego uzasadnieniem. W ocenie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, aby zachodziły okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej w postaci złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Sąd podniósł, że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, strona winna liczyć się z tym, że wszelkie jego działania i zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy. W świetle tego Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie dochowano należytej staranności, a niedopełnienie obowiązku zachowania terminu nie było spowodowane nadzwyczajnymi przeszkodami. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu. Skarżąca podniosła, że jedyną informacją, którą dysponowała do momentu złożenia wniosku było to, że rozprawa odbędzie się dnia 16 lipca 2024 r. i nie rozumie, dlaczego Sąd nie informuje o treści rozstrzygnięcia i nie doręcza odpisu wyroku w sytuacji nieuwzględnienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej – "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06). Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że przeszkoda powodująca uchybienie terminu musi mieć charakter nagły. Podkreślenia wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona – lub jej pełnomocnik - dopuści się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć również miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie można usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt I FZ 259/24). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji odnośnie oceny o braku zaktualizowania się przesłanek do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 16 lipca 2024 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie uprawdopodobnia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika. Sąd I instancji słusznie zauważył, że działania i zaniechania profesjonalnego pełnomocnika pociągają za sobą konsekwencje procesowe wobec mocodawcy, co potwierdził w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny oraz jest podnoszone w doktrynie prawniczej (zob. np. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III OZ 511/24, postanowienie NSA z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt I OZ 783/12, B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 86). To na profesjonalnym pełnomocniku – w tej sprawie adwokacie reprezentującym skarżącą - spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie podwyższone jest kryterium staranności, ponieważ profesjonalny pełnomocnik posiada stosowne przygotowanie i znajomość procedur zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Profesjonalny pełnomocnik, dochowując należytej staranności, powinien zadbać o prowadzenie sprawy przed sądem zgodnie z wolą mocodawcy, jednak – jak twierdzi skarżąca - tego obowiązku w przedmiotowej sprawie nie dopełnił. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, że wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera wyjaśnienia niepodjęcia czynności procesowej przez pełnomocnika. Skarżąca w gruncie rzeczy nie wyjaśniła z jakiego powodu ustanowiony pełnomocnik nie podjął czynności procesowej w postaci złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, natomiast wniosek skarżąca opiera na argumentacji odnoszącej się do jej winy, a nie winy pełnomocnika, którego zaniechanie doprowadziło – zdaniem skarżącej – do niepodjęcia czynności procesowej. Z tego względu brak jest powodów do uznania, że dostatecznie uprawdopodobniony został brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt. I FZ 566/12). W rekapitulacji należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, gdyż Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku było spowodowane przeszkodą, która nie mogła być przezwyciężona przez jej pełnomocnika przy dołożeniu należytej staranności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.