II GZ 605/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 99/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 18 grudnia 2024 r., nr 2801-IOA.4246.14.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia 28 maja 2025 r., odrzucił skargę S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 18 grudnia 2024 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji. Sąd wskazał, że w związku z wniesioną skargą, gdzie stronę reprezentował doradca podatkowy, zarządzeniem z dnia 18 lutego 2024 r., pouczono pełnomocnika skarżącego o treści art. 35 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i wezwano do podania, czy jest jednym z podmiotów wymienionych w tym przepisie, uprawnionych do reprezentowania strony wnoszącej skargę przed sądami administracyjnymi, a jeżeli tak, to którym. W odpowiedzi, zostało nadesłane do Sądu pełnomocnictwo, które zostało udzielone przez skarżącego doradcy podatkowemu do reprezentowania go przed wszystkimi (osobami fizycznymi, prawnymi, jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej), przed organami administracji publicznej, a także przed sądami powszechnymi i administracyjnymi wszystkich instancji. W związku z powyższym, poinformowano skarżącego, że osoba podpisująca skargę nie wykazała, że jest podmiotem uprawnionym do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi stosownie do art. 35 § 2 p.p.s.a. i wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, przez podpisanie skargi i nadesłanie jej do Sądu. Wezwanie zostało doręczone w dniu 27 marca 2025 r. W zakreślonym terminie skarżący ponownie nadesłał skargę podpisaną przez doradcę podatkowego. Sąd I instancji przywołując art. 35 § 1 p.p.s.a. wskazał, że przepisem szczególnym, o którym mowa w powołanym przepisie jest art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 86 ze zm., dalej: ustawa o doradztwie), zgodnie z którym doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika podatnika, płatnika, inkasenta oraz osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości podatkowe, a także następców prawnych podatników, płatników lub inkasentów w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Wskazując zaś na art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111), zauważył, że sam fakt, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej nie oznacza, że w danej sprawie doradca podatkowy może być pełnomocnikiem w postępowaniu sądowym. Sąd I instancji stwierdził, że skarga wniesiona w sprawie dotyczy kary z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach i nie należy ona do spraw, w których doradca podatkowy jest upoważniony do reprezentowania strony przed sądem administracyjnym. W związku z tym doradca podatkowy nie mógł skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego. W tych okolicznościach skarżący został wezwany do osobistego podpisania wniesionej skargi. Pomimo doręczenia wezwania skarżącemu wraz z pouczeniem o skutkach braku podpisania skargi, w zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał podpisanej przez siebie skargi, lecz ponownie nadesłał skargę podpisaną przez doradcę podatkowego. W takim stanie sprawy Sąd stwierdził, że strona nie uzupełniła braków formalnych skargi wobec czego podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. S. B., zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez niewłaściwe zastosowanie albowiem skarżący złożył prawidłowy podpis przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika. Podnosząc ten zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości postanowienia Sądu I instancji. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji zgodnie z art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Co również słusznie wskazał Sąd I instancji do takich przepisów szczególnych należy art. 41 ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym, uprawniający doradcę podatkowego do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych dotyczących spraw, o których mowa w ust. 1, a więc spraw w przedmiocie obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. W rozumieniu art. 4 i art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych, nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach, dotyczących m.in. podatków i powstania obowiązku podatkowego. Na kanwie niniejszej sprawy istotnym jest w świetle powołanych regulacji, że objęta skargą decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 18 grudnia 2024 r., nie dotyczy obowiązku podatkowego lecz kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach bez koncesji. Kara ta nie stanowi powinności podatkowej, powstającej niezależnie od woli podatnika, ale stanowi konsekwencję działania strony, niezgodnego przepisami ustawy o grach hazardowych. Uprawnienia doradcy podatkowego nie stwarzają możliwości udzielenia mu pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi ani do występowania w imieniu strony w sprawie innej, aniżeli z zakresu obowiązku podatkowego. Z powyższych względów, co również słusznie stwierdził Sąd I instancji, wniesiona w sprawie skarga, sporządzona i podpisana przez doradcę podatkowego nie mogła odnieść oczekiwanego skutku w postaci zainicjowania kontroli sądowej powołanego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie. Również przedłożone pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego doradcy podatkowemu było bezskuteczne, ponieważ przedmiotowa sprawa, jak już wskazano, nie dotyczyła obowiązków podatkowych lecz kary za naruszenie ustawy grach hazardowych. W stanie sprawy, gdzie w wyniku wezwania do wykazania prawidłowego w świetle art. 35 § 1 p.p.s.a., uprawnienia do reprezentowania strony wnoszącej skargę przed sądami administracyjnym strona nadesłała pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu do jej reprezentowania zasadnym było wezwanie jej do podpisania skargi i nadesłanie jej do Sądu. Jak wynika z analizy akt sprawy, drugie z wymienionych wezwań zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 marca 2025 r. (k: 57) W jego wykonaniu strona po raz kolejny nadesłała skargę sporządzoną i podpisaną przez doradcę podatkowego M. P. (k: 58 – 67). Wobec powyższego Sąd I instancji zasadnie uznał, że strona nie uzupełniła braku formalnego skargi, w konsekwencji czego zobligowany był do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Oceny tej nie zmienia podnoszona w zażaleniu argumentacja, że sporządzający i wnoszący skargę M. P. był nie tylko doradcą podatkowym ale był aplikantem adwokackim (od 12 czerwca 2025 r. adwokatem wpisanym na listę adwokatów – przypis Sądu), albowiem wskutek powołanych wezwań Sądu, zarówno skargi jaki i pełnomocnictwo przedstawione przez stronę jasno wskazywały, że reprezentującym skarżącego był doradca podatkowy, który jak już wykazano, w niniejszej sprawie z uwagi na jej przedmiot nie mógł skutecznie występować w imieniu S. B. przed sądem administracyjnym. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.