II GZ 602/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 244/55 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. L. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 244/25, odrzucił skargę M. L. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] października 2024 r. w przedmiocie przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na opisaną w komparycji uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej. Zgodnie z zarządzeniem z 22 stycznia 2025 r. Skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL (jeżeli taki posiada Obywatel Ukrainy) - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka z wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego skargi została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 7 lutego 2025 r. W zakreślonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, w związku z tym WSA zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę i zarządził zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, stosownie do przepisów art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji podkreślił przy tym, że zgodnie z uchwałą NSA z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości, zarzucając mu naruszenie: A. przepisów postępowania tj. art. 49 § 1 p.p.s.a., które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, polegające na wezwaniu Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych poprzez "podanie numeru PESEL (jeżeli taki posiada Obywatel Ukrainy)" pod rygorem odrzucenia skargi, podczas gdy w aktach administracyjnych sprawy, przesłanych przez Organ do Sądu I Instancji wraz ze skargą został podany PESEL Skarżącej (powiadomienie o nadaniu numeru PESEL załączone do wniosku o przyznanie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza), który został podany przez Skarżącą wtoku postępowań przed izbami lekarskimi, a tym samym WSA w Warszawie miał informację o numerze PESEL Skarżącej bez konieczności wzywania do uzupełnienia braku formalnego skargi pod rygorem jej odrzucenia; B. przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, polegające na odrzuceniu skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez Skarżącą braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, podczas gdy: - WSA w Warszawie dysponował numerem PESEL Skarżącej (powiadomienie o nadaniu numeru PESEL, znajdowało się w aktach przekazanych przez Organ), - skarga nie została skierowana w formie elektronicznej, brak jest w sprawie wątpliwości co do tożsamości osoby Skarżącej, a tym samym brak było podstaw do wzywania Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL oraz odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie ww. braku, - przy konstrukcji wezwania do uzupełnienia braków formalnych "podanie numeru PESEL (jeżeli taki posiada Obywatel Ukrainy)" możliwość odrzucenia skargi mogła być dokonana jedynie w przypadku wcześniejszego potwierdzenia przez WSA - w oparciu o analizę akt sprawy - że spełniona została przesłanka "posiadania PESEL przez Obywatela Ukrainy", Mając na uwadze powyższe Skarżąca wskazałą, że brak podania w skardze numeru PESEL nie jest brakiem, który uniemożliwiałby nadanie dalszego biegu skardze złożonej w formie papierowej, skoro przed wydaniem rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi WSA w Warszawie potwierdził fakt posiadania przez Skarżącą numeru PESEL na podstawie akt sprawy, C. prawa materialnego tj. art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez ich błędną i sprzeczną z Konstytucją RP wykładnię, polegające na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że odrzucenie skargi z uwagi na niewskazanie przez Skarżącą na wezwanie numeru PESEL, choć dla odrzucenia skargi WSA w Warszawie uprzednio w oparciu o akta administracyjne ustalił fakt posiadania przez Skarżącą obywatelkę Ukrainy numeru PESEL, nie stanowi naruszenia jej konstytucyjnego prawa do sądu, podczas gdy w sytuacji, w której WSA w Warszawie dysponował numerem PESEL Skarżącej (powiadomienie o nadaniu numeru PESEL, znajdowało się w aktach przekazanych przez Organ), skarga nie została skierowana w formie elektronicznej, brak było w sprawie wątpliwości co do tożsamości osoby Skarżącej, odrzucenie skargi w tak ukształtowanym stanie faktycznym stanowiło naruszenie zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu. D. art. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (Dz. U. UE C 202 z 2016 z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm z 2026 r.) i art. 47 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202 z 2016 r. s. 389) oraz w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., polegający na ograniczeniu Skarżącej w realizacji jej prawa do sądu, chociaż nie było to konieczne w demokratycznym państwie dla jego "bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia I moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób". Normy prawne dekodowane z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. nie mogą naruszać istoty prawa Skarżącej do sądu w sytuacji gdy odrzucenie skargi przy zastosowanej treści wezwania do uzupełnienia braków formalnych mogło nastąpić tylko po uprzednim potwierdzeniu przez WSA w Warszawie faktu posiadania przez Skarżącą obywatelkę Ukrainy numeru PESEL - co miało miejsce w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Wniosła także o wystąpienie - na podstawie art. 193 Konstytucji RP - przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego RP czy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim na ich podstawie wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę w związku z nieuzupełnieniem przez Skarżącą obywatelkę Ukrainy poprzez "podanie numeru PESEL (jeżeli taki posiada Obywatel Ukrainy)", chociaż przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie akt administracyjnych wojewódzki sąd administracyjny ustalił numer PESEL, jest zgodny czy niezgodny z art. 31 ust. 3 i art. 45 Konstytucji RP oraz z art. 6 EKPCZ i art. 47 ust. 2 Karty Praw Podstawowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie zauważył, że stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo strony, jeżeli jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jej odrzuceniem. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL (jeżeli taki posiada Obywatel Ukrainy), pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, zawierającego również informację o skutkach niedostosowania się do wezwania. Zasadne było więc odrzucenie skargi, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Prawidłowość działania Sądu potwierdza późniejsza uchwała NSA II GPS 3/22 z dnia 3 lipca 2023 r., która stanowi, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd. Strona wnosząca pierwsze pismo w sprawie powinna podać swój numer PESEL, o czym stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. W zażaleniu Skarżąca nie wskazuje na brak możliwości wskazania numeru PESEL, lecz podnosi wyłącznie okoliczność braku konieczności wskazania swojego numeru PESEL, skoro taka informacja znajduje się w aktach administracyjnych. Wskazana wyżej uchwała NSA jednoznacznie podkreśla, że numeru PESEL stanowi niezbędny warunek prowadzenia dalszego postępowania i rozpoznania skargi przez sąd administracyjny i to strona obowiązana jest do jego wskazania. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający zażalenie skarżącej nie podziela wątpliwości odnośnie do niekonstytucyjności art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Końcowo, odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (por. uchwałę NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07). W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia