II GZ 575/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 616/22 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 616/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 22 lipca 2022 r., nr 205/2022/KL w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 616/22, oddalił skargę S. N. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 22 lipca 2022 r., w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Od powyższego wyroku S. N. złożył skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2024 r. WSA odrzucił skargę kasacyjną. Sąd I instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w kolejnych jednostkach redakcyjnych tego artykułu. W niniejszej sprawie skoro skargę kasacyjną sporządził osobiście skarżący, prawidłowo pouczony o trybie i sposobie wniesienia tego środka zaskarżenia, Sąd I instancji wniesiony środek odwoławczy odrzucił. Zażalenie na postanowienie z dnia 30 sierpnia 2024 r. wniósł skarżący, w formie dokumentu elektronicznego, opatrując to zażalenie osobistym podpisem elektronicznym. Postanowieniem z dnia 2 października 2024 r. WSA odrzucił zażalenie skarżącego. Uzasadniając orzeczenie, Sąd I instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego albo inny podmiot posiadający odpowiednie kwalifikacje. Stosowne pouczenie zostało doręczone skarżącemu wraz z odpisem postanowienia z dnia 30 sierpnia 2024 r. S. N. nie jest adwokatem, radcą prawnym, nie posiada również kwalifikacji wymienionych w art. 175 § 2 p.p.s.a., co doprowadziło WSA do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 194 § 4 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Postanowienie z dnia 2 października 2024 r. zostało zaskarżone przez skarżącego. Żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucił on wydanie tego postanowienia przez nieuprawnionego sędziego. Wskazał ponadto, że złożone przez niego wnioski w przedmiocie wyłączenia sędziego sprawozdawcy nie zostały rozpoznane do dnia wniesienia przedmiotowego zażalenia. Skarżący stwierdził ponadto, powołując się na prawa człowieka, że każdy może bronić się przed sądem samodzielnie, a odmienna interpretacja naruszałaby Konwencję Praw Człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Przy tym w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zdania pierwszego powołanego wyżej przepisu nie stosuje się wówczas, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, o czym stanowi § 2 powołanego art. 175 p.p.s.a. Skarżący wraz z odpisem zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej otrzymał informację o terminie i sposobie jego zaskarżenia (karta akt sądowych nr 235 – punkt 5 pouczenia). Zażalenie na to postanowienie, pomimo prawidłowego pouczenia, skarżący wniósł osobiście. Pismo stanowiące zażalenie zostało wniesione bowiem w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego indywidualnym podpisem elektronicznym skarżącego. Skarżący nie jest adwokatem lub radcą prawnym, nie podnosił również w toku postępowania, aby dotyczyło go którekolwiek wyłączenie od obowiązku sporządzenia przedmiotowego zażalenia przez jedną z wymienionych profesji, ustanowione w art. 175 § 2 p.p.s.a. Obowiązek sporządzenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej przez osobę spełniającą wymagane ustawowo kwalifikacje ma charakter bezwzględny. Tym samym czyni to zarzut skarżącego, dotyczący możliwości samodzielnej reprezentacji przed NSA, zarzutem niezasadnym. Natomiast zarzuty skarżącego dotyczące wyłączenia od orzekania sędziego WSA Małgorzaty Kowalskiej nie odnoszą się do zaskarżonego postanowienia, ponadto podlegały one już wcześniej ocenie tak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienie NSA z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GZ 295/23). Bezspornym w sprawie jest, że skarżący wniósł do WSA zażalenie na postanowienie tego Sądu odrzucające skargę kasacyjną. Zostało ono podpisane przez skarżącego. Zatem wniesiony środek zaskarżenia nie spełniał wymogu ustanowionego w art. 194 § 4 p.p.s.a., przez co podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.