II GZ 569/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. w zakresie umorzenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Po 1441/14 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Po 1441/14 umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 r. W motywach uzasadnienia Sąd pierwszej instancji podał, że R. P. (dalej: "skarżący") wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] lutego 2016 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne w rozumieniu art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012., poz. 270, ze zm. dalej p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że w niniejszym postępowaniu R. P. już wielokrotnie występował z żądaniami przyznania prawa pomocy, pomimo prawomocnych postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie. W powyższym stanie rzeczy R. P. kolejny raz wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i wskazał, że jest osobą samotną i bezdomną bez środków do życia i leczenia lecz podał adres zamieszkania. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Nie dotyczy". Tymczasem z okoliczności znane Sądowi z urzędu oraz informacji zamieszczonych w serwisach internetowych instytucji państwowych wynika, że skarżący lub podmioty prawa handlowego reprezentowane przez skarżącego w latach 2004-2015 nieprzerwanie zgłaszały do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. od 100ha do prawie 700ha. Natomiast na potrzeby licznych postępowań o przyznanie prawa pomocy skarżący deklarował, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący konsekwentnie składa kolejne wnioski o prawo pomocy i nie podejmuje próby wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, w tym także na etapie składania środków zaskarżenia, gdzie ogranicza treść pism do zarzutów, że kwestionowane orzeczenia są "niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym". Oświadczenia majątkowe skarżącego nie pozwalają ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz jego zdolności płatniczych. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy. Sąd zaznaczył, że żądanie przyznania prawa pomocy o treści wskazanej w kolejnym formularzu wniosku o prawo pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że rozpoznanie kolejnego wniosku o tożsamej treści jest, zgodnie z art. 249a p.p.s.a., zbędne. Ryszard Płotek zażaleniem zaskarżył powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie jako niezgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W myśl art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W literaturze przyjmuje się, że przepis ten należy interpretować w sposób rozszerzający tzn. obejmujący również takie sytuacje, w których zbędność rozpoznania wniosku zachodziła w momencie już w momencie jego złożenia (Por. R. Hauser, M Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2015, str. 990). Żądanie przyznania prawa pomocy o treści wskazanej w kolejnym formularzu wniosku o prawo pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tym samym rozpoznanie kolejnego wniosku o tożsamej treści stało się zbędne. Z tego względu zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało uznać za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.