II GZ 558/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komisji Nadzoru Finansowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 4242/23 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi C. S.A. w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 października 2019 r. znak DSP-WNA.456.11.2018 w przedmiocie bezterminowego wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym oraz nałożenia kary pieniężnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4242/23, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi A. S.A. w W. (dalej jako: "skarżąca") reprezentowanej przez kuratora adw. Ł. W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 października 2019 r. w przedmiocie bezterminowego wykluczenia akcji z obrotu na rynku regulowanym oraz nałożenia kary pieniężnej, przywrócił termin do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przypomniał, że decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 października 2019 r. była już raz przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 39/20). W realiach tamtej sprawy skarżąca nie miała organów uprawnionych do jej reprezentacji. Z kolei zakres uprawnień kuratora został ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] października 2018 r. i określony zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm., dalej jako "k.c."). Postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 39/20 Sąd odrzucił skargę z uwagi na fakt, że kurator powołany na mocy art. 42 k.c. nie był upoważniony do reprezentacji spółki przed sądem administracyjnym. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego rozszerzył uprawnienia kuratora poprzez nadanie mu uprawnienia do reprezentowania skarżącej we wszystkich postępowaniach sądowo-administracyjnych odnoszących się do postępowania administracyjnego wszczętego przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego znak: DPI/WN/476/9/1/2016. Jak wynikało z pisma wyjaśniającego przesłanego przez Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, kurator ustanowiony dla skarżącej odebrał postanowienie o rozszerzeniu uprawnień w dniu 5 czerwca 2023 r. Pismem z dnia 12 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 października 2019 r., zaś oddzielnym pismem również z dnia 12 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego zdaniem Sądu pierwszej instancji przesłanki uzasadniające zaistnienie "wyjątkowego wypadku" wystąpiły w przedmiotowej sprawie. Skoro zaś istnienie wyjątkowego wypadku jest przesłanką dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, to jej ziszczenie powoduje, że wniosek taki podlega uwzględnieniu. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył organ, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu organ wskazał w szczególności, że z treści uzasadnienia postanowienia brak jest możliwości dowiedzenia się jaka szczególna okoliczność uzasadniała przywrócenie terminu. W ocenie organu z tej przyczyny, postanowienie powinno zostać uchylone jako naruszające art. 87 § 5 p.p.s.a. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tyko w przypadkach wyjątkowych. Przypomnieć należy, że pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać ścieśniająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II OZ 961/06, niepublikowane). Ustawa nie stanowi co należy rozumieć przez sytuację wyjątkową. Należy przyjąć że są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 197). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił na czym polega wyjątkowy przypadek z art. 87 § 5 p.p.s.a. w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący okoliczności na skutek których złożono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd pierwszej instancji nie zajął w ogóle stanowiska, czy doszło do uchybienia terminu w niniejszej sprawie, czy termin roku , o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. upłynął. Nie przeprowadzono żadnych rozważań w jaki sposób, w szczególności od jakiego momentu liczony jest termin, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie rozważył w oparciu o postanowienia Kodeksu cywilnego, czy wniesienie skargi przez kuratora, który w momencie wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał umocowania do reprezentowania skarżącej we wszystkich postępowaniach sądowo-administracyjnych spowodowało uchybienie terminu i czy w ogóle rozpoczął swój bieg roczny termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę treść przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie ustanowienia kuratora dla osoby prawnej, a przede wszystkim powinien wyjaśnić, czy w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia skargi, ewentualnie przedstawić sposób obliczenia rocznego terminu, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Ponadto koniecznym jest aby wyjaśnić w sposób jasny i precyzyjny na czym polega, w rozpoznawanej sprawie, wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art.87 § 5 p.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.