II GZ 520/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 42/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 listopada 2024 r. nr BP.501.2033.2024.2367.WA7.641095 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 marca 2025r., sygn. akt VI SA/Wa 42/25, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę P. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, strona), na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ) z 26 listopada 2024 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że pismem z 20 grudnia 2024 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na powyższą decyzję GITD. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa upoważniającego go do wniesienia skargi, bądź do zastępowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS skarżącej (ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wydruku komputerowego), z którego wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w jej imieniu, obejmującego swym zakresem czasowym dzień wniesienia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 31 stycznia 2025 r. (zpo, k. 23 akt sądowych). W tej samej przesyłce doręczono pełnomocnikowi skarżącej zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Wraz z pismem datowanym na 7 lutego 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej: 7 lutego 2025 r.), pełnomocnik skarżącej nadesłał wierzytelny odpis pełnomocnictwa oraz dowód uiszczenia wpisu od skargi. Odrzucając skargę, WSA stwierdził, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie do postanowień art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Równocześnie w myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem takim może być w szczególności aktualny (lub pełny) odpis z Krajowego Rejestru Sądowego bądź pełnomocnictwo udzielone przez osoby uprawnione do reprezentowania osoby prawnej. Brak zaś dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, który podlega, usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04). W przypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący, zgodnie z wspomnianym wyżej art. 49 § 1 p.p.s.a., wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi, o której braki formalne wezwano, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie tychże braków. WSA w Warszawie podkreślił, że przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono pełnomocnikowi skarżącej 31 stycznia 2025 r., wobec czego, termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął 7 lutego 2025 r. Pełnomocnik skarżącej jedynie częściowo odpowiedział na to wezwanie, jako że w terminie nadesłał uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Nie uzupełnił jednak braku i nie przedłożył odpisu z rejestru KRS. Tym samym termin na uzupełnienie tego braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie. Wobec powyższego. Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., postanowił odrzucić skargę. O zwrocie wpisu sądowego stronie orzekł z urzędu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. Z zażaleniem na powyższe postanowienie wystąpiła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania w według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, pomimo uzupełnienia braków formalnych w wymaganym terminie; 2. naruszenie art. 106 § 4 oraz § 5 poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż fakt znany Sądowi z urzędu wymaga dodatkowego udowodnienia przez stronę. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca pismem z 7 lutego 2025 r. dostarczyła pełnomocnictwo, a także podała wartość przedmiotu zaskarżenia. Według Sądu brakującym dokumentem był odpis z KRS, który - z uwagi na publiczny charakter rejestru - mógł zostać samodzielnie pozyskany przez Sąd z systemu teleinformatycznego Portalu Rejestrów Sądowych, zgodnie z zasadą oficjalności postępowania i koncentracji materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej błędne uznanie przez Sąd, że przedstawione dokumenty były niewystarczające, naruszało przepisy p.p.s.a. oraz zasadę zaufania do organów sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Wspomniany organ lub osoby mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Niezłożenie zaś takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego wydziału (art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w zw. a art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika wyraźnie, że to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Wykładni ww. przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia treść art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 869). Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić należy, że to na osobie działającej w imieniu jednostki organizacyjnej, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Dlatego nie można podzielić argumentacji zażalenia, że to sąd powinien samodzielnie zweryfikować umocowanie pełnomocnika skarżącej do podpisania skargi poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodzić należy się ze skarżącą, że rejestr KRS jest jawny. Nie oznacza to jednakże, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z treści art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 650/13; 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2737/13; 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16; 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 654/14; 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II FZ 9/24, a także uchwała NSA z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, tj. niedołączenia do skargi odpisu lub informacji z KRS, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga spółki nie może otrzymać prawidłowego biegu i skierował do niej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braku i pouczona o skutkach nieusunięcia braku, a odrzucenie skargi było skutkiem niewykonania tego wezwania. Taka sekwencja działań WSA była zgodna z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżąca niezasadnie zarzuciła także naruszenie przez Sąd I instancji art. 106 § 4 i § 5 p.p.s.a., albowiem przepis ten dotyczy postępowania dowodowego. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie rozpatrywał meritum sprawy, gdzie w ramach oceny ustaleń stanu faktycznego Sąd może wziąć pod uwagę dowody określone m.in. w art. 106 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji natomiast oceniał wymagania formalne skargi, czyli pisma dopiero inicjującego postępowanie sądowoadministracyjne. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.