II GZ 519/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 769/22 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 16 sierpnia 2022 r.. nr SKO.521.9.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 20 maja 2025r., sygn. akt II SA/Ol 769/22, w sprawie skargi R. P. (dalej: Strona, Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej: SKO, Kolegium) z 16 sierpnia 2022 r. w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego, odrzucił zażalenie Strony na postanowienie tego Sądu z 9 listopada 2023 r. oddalające wnioski Strony o wyłączenie sędziego i starszych referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z 23 lutego 2024 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od ww. zażalenia w kwocie 100 zł. Strona wniosła zażalenie na to zarządzenie, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 września 2024 r. sygn. akt II GZ 380/24. W tych okolicznościach Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z 23 lutego 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W zakreślonym terminie Strona nie uiściła ww. wpisu. Wystąpiła natomiast z kolejnym wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SPP/Ol 10/25 Starszego referendarza sądowego w WSA umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji, mając na uwadze treść art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), wydane na jego podstawie zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II z 23 lutego 2024 r. wzywające Stronę do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, które zostało zaakceptowane postanowieniem Naczelnego Sąd Administracyjny z 12 września 2024 r. sygn. akt II GZ 380/24, oddalającym zażalenie Strony oraz wezwanie Strony do wykonania prawomocnego ww. zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z 23 lutego 2024 r. (zawierające prawidłowe pouczenie o skutkach prawnych niewykonania obowiązku), skutecznie doręczone Skarżącemu w dniu 13 stycznia 2025 r. i mimo tego brak uiszczenia przez Stronę w zakreślonym terminie ww. wpisu od zażalenia, odrzucił zażalenie Skarżącego na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji nie miał wpływu kolejny (piąty z kolei) wniosek Strony o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż działanie Skarżącego, polegające na ponawianiu wniosków o przyznanie prawa pomocy bez podania okoliczności, które uzasadniałyby zmianę pierwotnie podjętego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, zakwalifikowano jako nadużycie prawa do sądu (w zakresie prawa pomocy). Skarżący wniósł zażalenie w ustawowym terminie na powyższe postanowienie. Żądał m.in. uchylenia zaskarżonego postanowienia, zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, wyłączenia autora zaskarżonego postanowienia. Uzasadniał żądania zażalenia tym, że żądanie wpisu jest bezprawne, a Skarżący został zaliczony do I grupy inwalidztwa i nie jest w stanie samodzielnie siebie reprezentować. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie Strony jako oczywiście bezzasadne podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem art. 220 § 2, 3 i 3a p.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, pisma podlegają odrzuceniu przez sąd w drodze postanowienia. W niniejszej sprawie Skarżący nie zachował siedmiodniowego ustawowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Sądu I instancji z 9 listopada 2023 r. oddalającego wnioski Skarżącego o wyłączenie sędziego i niektórych referendarzy Sądu I instancji, pomimo prawidłowego i skutecznego wezwania z 20 grudnia 2024 r, wykonującego zarządzenie z 19 grudnia 2024 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z 23 lutego 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skutku rozpoczęcia biegu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego (od dnia odbioru odpisu wezwania – 13 stycznia 2025 r.) nie mógł zniweczyć zawarty w piśmie z dnia 20 stycznia 2025 r. kolejny wniosek Strony zawierający żądania o przyznanie prawa pomocy (k. 135 akt sądowych). Strona skarżąca nie może bowiem czynić przedmiotem odniesienia – dla wskazywanego stanu faktycznego w zakresie jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego – sytuacji procesowej, która już zaistniała i została prawomocnie rozstrzygnięta, a skierowane do niej nowe wezwanie jest jedynie kontynuacją względem pierwotnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia kosztów sądowych oraz wykonaniem prawomocnego rozstrzygnięcia zażalenia na pierwotne zarządzenie wzywające o wpis (por. postanowienie NSA z 12 września 2024 r., sygn. akt II GZ 380/24) oraz prawomocnych rozstrzygnięć odnośnie wniosków Strony o przyznanie prawa pomocy. Wskazane powyżej naruszenie terminu ustawowego do uiszczenia należnego wpisu od zażalenia i jego ostateczne nieuiszczenie obligowało zatem Sąd I instancji do wydania postanowienia o odrzuceniu zażalenia na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 220 § 1 p.p.s.a. Zatem, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia.