II GZ 509/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. E. K. Sp. z o.o. z siedziba w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 546/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie skargi A. E. K. Sp. z o.o. z siedziba w B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 546/14 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. E. K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że skarżąca pismem z dnia [...] maja 2014 r. wystąpiła za pośrednictwem organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję. P. M. uzasadnił wniosek okolicznościami, iż spółka jest reprezentowana jednoosobowo i nie zatrudnia żadnych osób ani nie posiada prokurenta. Skargę na wskazaną decyzję sporządził on sam w dniu [...] lutego 2013 r., jednakże, w dniu tym doznał urazu barku, dlatego też o wysłanie skarg (na dwie decyzje) poprosił M. P., która zapewniała go a on pozostał w błędnym przeświadczeniu, iż skarga została prawidłowo nadana bez uchybienia terminu. Do wniosku zostało załączone oświadczenie Pani M. P., zwolnienie lekarskie oraz zaświadczenie lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi w uzasadnieniu podał, że skarżąca spółka nie przedstawiła okoliczności, które uprawdopodobniałyby brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zadaniem Sądu wniosku nie mogą czynić zasadnym argumenty, że Prezes Zarządu P. M. pozostawał w przeświadczeniu, że skarga została wysłana z inną skarga przez osobę trzecią w prawidłowym terminie. Wskazana argumentacja, nie może świadczyć o braki winy w uchybieniu terminowi, bowiem nie jest następstwem okoliczności niezależnych od skarżącej, lecz wynikiem niedbalstwa w prowadzeniu spraw własnych a tego rodzaju uchybienie uznać należy za znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od skarżącej. Na powyższe orzeczenie, A. E. K. Sp. z o.o. wniosła zażalenie, którym zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.a.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. W ocenie skarżącej Prezes P. M., dokonał wszelkich czynności, starał się jak mógł, aby zabezpieczyć dotrzymanie terminu wniesienia skargi oraz wybrał on do współpracy zaufaną osobę, która miała doręczyć skargę a dodatkowo upewnił się kilkukrotnie, że skarga została prawidłowo nadana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej "p.p.s.a.") strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 86 § 1). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji przyjął, że w okolicznościach faktycznych w niniejszej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i zastosowania instytucji o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że skarżący działał przez pełnomocnika, jak sam wskazuje zaufaną osobę a dodatkowo sam upewniał się kilkakrotnie, że skarga została prawidłowo i terminowo nadana, w związku z czym oczekiwać można było od skarżącego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Podnieść również trzeba, że pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się pełnomocnika. Ponadto zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, tym samym prawidłowo Sąd I instancji odmówił przywrócenia tego terminu skarżącej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.