II GZ 498/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2486/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2486/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), po rozpoznaniu wniosku K. W., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że K. W. wraz ze skargą na w/w decyzję złożył wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Wniosek nie zawierał jednak uzasadnienia ani nie został udokumentowany. Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji z uwagi na to, że skarżący nie dopełnił obowiązku jego szczegółowego uzasadnienia. WSA wskazał, że wnioskodawca winien przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie jest wystarczające złożenie samego wniosku. Sąd I instancji stwierdził, że aby wniosek mógł być uwzględniony, strona obowiązana jest wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Skarżący nie podał jednak szczegółowych przyczyn konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wobec czego WSA uznał, że złożony wniosek nie ma usprawiedliwionych podstaw. Okolicznością przemawiającą za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może być wydanie przez organ dwóch decyzji umarzających postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych, choćby z tego powodu organ wszczął postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tych decyzji. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej nigdy nie została mu doręczona. Podniósł również, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji wynika z oczywistego błędu popełnionego podczas poprzedniej rejestracji przyczepy. Skarżący załączył do wniesionego zażalenia dokumenty potwierdzające zaistnienie ww. omyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w skardze. Wniosek ten musi zostać uzasadniony, a jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że w sprawie nie uprawdopodobniono, iż w związku z jej wykonaniem mogłoby zachodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem wniosek strony nie zawierał uzasadnienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe. WSA zasadnie uznał, że z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie wynika, aby przesłanki warunkujące zastosowanie ochrony tymczasowej zostały spełnione. Skarżący w skardze złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednakże w jej treści nie przedstawił żadnych okoliczności przemawiających za zastosowaniem tej instytucji, ani też nie poparł swojego wniosku żadnymi materiałami dowodowymi. Nie przedstawiając w żaden sposób swojej zdolności płatniczej, strona nie wykazała, że zastosowana kara przerasta jej możliwości finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że wraz ze skargą i zawartym w niej wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący nie złożył żadnych twierdzeń ani dokumentów obrazujących jego faktyczną, aktualną sytuację majątkową. Brak materiałów źródłowych, które mogłyby podlegać ocenie przez WSA na etapie badania złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwił Sądowi I instancji stwierdzenie, czy w rozpoznawanej sprawie rzeczywiście zachodzi niezdolność do uregulowania nałożonej sankcji finansowej, w stopniu grożącym wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Argumenty przedstawione w zażaleniu stanowią zaś w istocie powtórzenie argumentacji, którą skarżący kieruje pod adresem zaskarżonej decyzji, kwestionując zasadność jej wydania, nie podważają zaś prawidłowości stanowiska wyrażonego w postanowieniu Sądu I instancji odnoszącym się wyłącznie do przesłanek wstrzymania wykonania decyzji unormowanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie w stosunku do wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Ewentualne uwzględnienie zażalenia mogłoby nastąpić, gdyby wskazano w nim na czym polegała wadliwość oceny wniosku dokonanej przez Sąd I instancji. Przedstawienie konkretnych okoliczności odnoszących się do sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, pozwoliłoby Sądowi I instancji na dokonanie pełnej analizy złożonego wniosku i przełożenia konsekwencji wynikających z wykonania aktu na sytuację osobistą wnioskodawcy. Tymczasem złożony wniosek nie zawierał żadnego uzasadnienia, na co wskazał WSA w treści zaskarżonego postanowienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożony w skardze wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej, nie obrazował w żaden sposób rzeczywistej zdolności płatniczej i możliwości finansowych skarżącego, co uniemożliwiło Sądowi I instancji jego uwzględnienie na obecnym etapie postępowania. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja nałożonej kary pieniężnej może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do jego aktualnej sytuacji materialnej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości wymaganego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje wnioskująca strona) nie jest możliwe zweryfikowanie żądania strony w przedmiotowym zakresie. Dla obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych oraz kwoty uzyskiwanych dochodów. Wniosku zawartego w skardze nie uzasadniono zaś w żaden sposób, co uniemożliwiło Sądowi I instancji zbadanie relacji pomiędzy nałożonym obciążeniem, a sytuacją finansową wnioskodawcy. Nadto nie załączono do niego również dokumentów dających obraz zdolności płatniczej strony. Skoro zatem skarżący nie przedstawił stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów finansowych, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jego sytuacja po wykonaniu decyzji. Nie da się również ocenić jakie skutki i szkody wystąpiłyby w stosunku do jego osoby w sytuacji egzekucji należnego świadczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie złożonego wniosku nie ma możliwości ustalenia, czy w stosunku do skarżącego zachodzi podstawa do zastosowania ochrony tymczasowej. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje zaś uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Za niezasadną Naczelny Sąd Administracyjny uznał argumentację zawartą w zażaleniu, odnoszącą się wyłącznie do kwestii błędów popełnionych przy rejestracji przyczepy. Stwierdzić należy, że na obecnym etapie postępowania sąd rozstrzyga tylko zagadnienie incydentalne, nie wypowiadając się w zakresie głównej sprawy merytorycznej, w przedmiocie której prowadzone jest postępowanie sądowoadministracyjne. Nie jest zatem możliwe – przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowej, jaką jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przesądzenie, czy kara pieniężna została nałożona zasadnie, a zatem nie podlegają ocenie okoliczności odnoszące się do meritum. Zagadnienie to będzie podlegało ocenie na etapie rozpoznania sprawy głównej co do istoty, kiedy to sąd administracyjny będzie badał zasadność nałożenia sankcji administracyjnej i prawidłowość wydanej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może wówczas przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Obecnie wnioskodawca nie przedstawił twierdzeń i dokumentów, które pozwoliłyby na wstrzymanie wykonania decyzji, co Sąd pierwszej instancji trafnie wykazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Wskazać przy tym należy, że braki wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być uzupełnione w zażaleniu, natomiast - jak wskazano powyżej - na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz z dokumentami uzasadniającymi rzeczywiste możliwości finansowe strony. Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.