II GZ 495/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H.Spółka z o.o. z siedzibą w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 października 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 810/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej H.Spółka z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2023 r. nr NHP.906.2.3.2023 w przedmiocie nakazania założenia rejestru prac i rejestru pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 810/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2023 r. nr NHP.906.2.3.2023 w przedmiocie nakazania założenia rejestru prac i rejestru pracowników narażonych na działanie substancji chemicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podkreślił, że nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek polega na założeniu przez stronę skarżącą rejestru prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym oraz prowadzenia rejestru pracowników narażonych na ww. działanie. Obowiązek ten należało wykonać w terminie do 31 sierpnia 2023 r. Wniosek oparto na twierdzeniu, że z uwagi na zawarty w decyzji termin wykonania obowiązku prowadzenia rejestrów, wykonanie tej decyzji spowoduje bezprzedmiotowość złożonej skargi i doprowadzi do powstania trudnych do usunięcia skutków. Prowadzenie rejestrów wiąże się z dodatkowymi kosztami zatrudnienia pracowników do przygotowania i prowadzenia, które w przypadku gdyby Sąd podzielił stanowisko zawarte w skardze, nigdy stronie nie zostaną zwrócone. W ocenie Sądu I instancji, wniosek nie został należycie uzasadniony oraz poparty materiałami źródłowymi zawierającymi skonkretyzowane informacje obrazujące sytuację strony skarżącej. Powołane przez skarżącą uszczuplenie jej stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania ww. decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek następstwami, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości, wnosząc o uchylenie postanowienia oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania zażalenia. Postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżąca w sposób niedostateczny wykazała, że wykonanie tej decyzji spowoduje wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego, w sytuacji gdy z zasad logiki i doświadczenia życiowego wynika, że konieczność wprowadzenia dodatkowych rejestrów w prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością ponoszenia przez tę spółkę kosztów, które nie zostaną jej zwrócone w przypadku zmiany zaskarżonej decyzji, a zatem powstaną nieodwracalne skutki finansowe dla skarżącego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie przyjął, że wniosek skarżącej nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie wskazała konkretnych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na jego pozytywną ocenę. Należy podkreślić, że złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niej wynikających. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody, której powstania upatruje w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji. Niezbędnym jest zatem podanie chociażby w przybliżeniu rzędu jej wielkości w zestawieniu z informacjami o sytuacji majątkowej Spółki potwierdzonymi dokumentacją źródłową. Spółka nie dostarczyła Sądowi żadnych informacji, które pozwoliłby mu na zweryfikowanie czy w istocie takie niebezpieczeństwo występuje. Samo wskazanie, że Skarżąca, nigdy takich rejestrów nie prowadziła dlatego nie jest w stanie oszacować takich kosztów, należy uznać jedynie za polemikę z prawidłowym i odpowiadającym prawu stanowiskiem Sądu I instancji nie zaś za właściwe uzasadnienie złożonego wniosku. Brak takich informacji, dokumentacji oraz niewskazanie wysokości kosztów wykonania objętych decyzją nakazów czyni gołosłownym twierdzenie o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody w majątku Spółki. Powyższe argumenty uzasadniają zatem stwierdzenie, że Spółka nie uprawdopodobniła, jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wykonanie decyzji. Zauważyć także należy, że wydane w rozpoznawanej sprawie postanowienia mogą zostać uchylone przez Sąd w wyniku rozpoznania skargi. A zatem w razie ich uchylenia i poniesienia przez skarżącego kosztów ich wykonania możliwe będzie dochodzenie od organów zwrotu poniesionych kosztów. Szkoda nie będzie więc nieodwracalna. Z kolei argumentacja kwestionująca legalność nałożenia obowiązku wykonania rejestrów nie mogła być przedmiotem oceny Sądu przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, bowiem tego rodzaju oceny są niedopuszczalne w postępowaniu z wniosku o wstrzymanie, gdyż prowadziłyby do niedopuszczalnego przedsądu. A zatem w niniejszej sprawie nie wykazano w sposób wystarczający, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia spowodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, ani też, by były to czynności trudne do odwrócenia, a tylko takie mogą stanowić podstawę zastosowania ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji