II GZ 494/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt III SPP/Po 71/22 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Starosty Gnieźnieńskiego w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo z dnia 26 marca 2022 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 26 października 2022 r., odmówił M. W. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi M. W. na bezczynność Starosty Gnieźnieńskiego w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo z dnia 26 marca 2022 r. Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 26 marca 2022 r. skarżący ustosunkował się do zawiadomienia od Starosty Gnieźnieńskiego z dnia 21 marca 2022 r. o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego skierowania strony na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z wnioskiem Komendanta Powiatowego Policji w Gnieźnie z 14 marca 2022 r. W związku z wniesioną skargą strony na bezczynność organu w zakresie braku odpowiedzi na powołane pismo strony, Sąd I instancji wezwał, zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2022 r., skarżącego do nadesłania kopii ponaglenia do właściwego organu. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że nie składał ponaglenia. Sąd I instancji, wskazując na art. 52 i art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) oraz art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdził, że nie został spełniony warunek do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie, gdyż skarżący nie wyczerpał przysługującego środka zaskarżenia. Okoliczność ta kwalifikuje taką skargą do odrzucenia, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalną, co z kolei oznacza, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 247 p.p.s.a. uniemożliwiająca przyznanie prawa pomocy. M. W., zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 p.p.s.a.) można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14). Analiza akt przedmiotowej sprawy, w szczególności zaś pisma strony skarżącej wniesionego w związku z zarządzeniem Sądu z dnia 18 sierpnia 2022 r. o wezwaniu strony do nadesłania kopii ponaglenia do właściwego organu, wskazuje na prawidłową ocenę skargi, jakiej dokonał Sąd I instancji w aspekcie jej bezzasadności skutkującej zastosowaniem powołanego art. 247 p.p.s.a. Słusznie bowiem Sąd I instancji stwierdził, że strona nie wyczerpała przysługujących jej, a zarazem warunkujących możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W § 2 tego przepisu, określono, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, co również niewadliwie ustalił Sąd I instancji, że skarżący nie wniósł do organu ponaglenia w związku ze swoim pismem z dnia 26 marca 2022 r. skierowanym do Starosty Gnieźnieńskiego. W świetle powołanych przepisów, skarżący nie wykorzystał przysługujących mu środków zaskarżenia (ponaglenia), a tym samym nie spełnił warunku poddania działań organu administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego. Innymi słowy, wobec niewniesienia przez stronę ponaglenia w toku sprawy administracyjnej, jej skarga do sądu administracyjnego, jako niespełniająca opisanych warunków, była niedopuszczalna, w konsekwencji podlega ona odrzuceniu stosowanie do art. 58 § 1 6 p.p.s.a. Taki stan sprawy oznaczał natomiast, że spełnione zostały przesłanki do odmowy przyznania stronie prawa pomocy, o których mowa w przywołanym art. 247 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 i w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.