II GZ 492/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 588/21 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 10 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 588/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu wniosku zawartego w skardze [...] (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] września 2021 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji objętej skargą sąd działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie WSA wniosek skarżącego nie został dostatecznie uzasadniony, bowiem nie można uznać za wystarczające jednego lakonicznego zdania, że natychmiastowe wykonanie decyzji spowoduje dla skarżącego trudne do odwrócenia skutki w aspekcie finansowym. [...] wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Kielcach z 10 listopada 2021 r., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań, gdyż nie zostały uprawdopodobnione okoliczności uzasadniające prawdopodobieństwo wywołania skutków, świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodzi uprawdopodobnione niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w postaci zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utraty przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niego i jego rodziny. W zażaleniu wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżący jest aktywnym przedsiębiorcą zatrudniającym pracowników, sprawuje nadzór budowlany nad budowami na terenie całego kraju. Prawo jazdy jest mu niezbędne do bieżącego zarobkowania i prowadzenia firmy, a jego zatrzymanie skutkowałoby w istocie niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej, której przedmiotem jest "działalność związaną z zatrudnianiem pracowników i koniecznością wypłaty im wynagrodzeń za pracę", co mogłoby doprowadzić do utraty płynności finansowej i grozić upadłością przedsiębiorcy. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 372/20, treść tego i dalej powoływanych orzeczeń dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest wykazanie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W zaskarżonym postanowieniu WSA zasadnie uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżący go nie uzasadnił, a zatem nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa, gdyż WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia skarżący nie przedstawił dowodów ani argumentów, które wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu należy stwierdzić, że zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia WSA nie może podważyć argumentacja dotycząca okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji podniesiona dopiero w zażaleniu. Nie ma podstaw do czynienia WSA zarzutów, że nie uwzględnił znanych skarżącemu okoliczności, których skarżący nie wskazał przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Dokonana w zażaleniu próba uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może zostać uznana za wystarczającą. Przytoczenie mających zmierzać do wykazania podstaw przyznania tymczasowej ochrony sądowej okoliczności dopiero w zażaleniu nie uzasadnia uwzględnienia tego środka odwoławczego, nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., jeżeli wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu nie można – a tak jest w niniejszej sprawie – zarzucić naruszenia prawa (por. m.in. postanowienia NSA: z 30 grudnia 2021 r., sygn. akt II GZ 451/21; z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II GZ 202/21; z 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 134/13; z 16 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 168/11; z 15 lipca 2010 r., II OZ 676/10; także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 191). Przedstawienie zatem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji na tym etapie postępowania należy uznać za spóźnione, a przez to bezskuteczne dla udzielenia stronie wnioskowanej ochrony. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby bowiem do naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym wcześniejszy, kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie legalności działania sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia, co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a., a nie ponowne rozpoznanie w tym wypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (por. m.in. postanowienie NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II FZ 763/18). Wskazywane w zażaleniu okoliczności mogą zostać podniesione w ewentualnym kolejnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, skierowanym do sądu w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. Należy bowiem wskazać, że zgodnie art. 61 § 4 p.p.s.a., wydane postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Strona może zatem wystąpić z ponownym, prawidłowo uzasadnionym oraz udokumentowanym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.