II GZ 491/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 648/21 w przedmiocie wniosku o zwrot kosztów postępowania w sprawie ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niezastosowanie się do zakazu prowadzenia działalności przez przedsiębiorców postanawia: oddalić zażalenie.

Wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wyrokiem z 7 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 68/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu skargi [...] (dalej: skarżąca) uchylił decyzję Lubuskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] czerwca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gorzowie Wielkopolskim z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oraz umorzył postępowanie administracyjne. Pismem z 18 października 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), wniosła o zwrot kosztów postępowania. Postanowieniem z 18 listopada 2021 r. WSA oddalił wniosek skarżącej. W ocenie Sądu w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, stosownie do art. 210 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) niezbędne jest wystąpienie z wnioskiem o przyznanie należnych kosztów przed wydaniem orzeczenia. Zatem wniosek skarżącej, jako złożony po wydaniu wyroku, należało uznać za spóźniony. Skarżąca wniosła zażalenie od postanowienia WSA z 18 listopada 2021 r. zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na założeniu, że strona złożyła wniosek o zwrot kosztów postępowania po wydaniu orzeczenia w sytuacji, gdy w dniu wysłania wniosku nie posiadała wiedzy odnośnie zakończenia postępowania – nie została powiadomiona o terminie posiedzenia niejawnego. W zażaleniu wniesiono o uchylenie postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do WSA celem ponownego rozpatrzenia, a także o "obciążenie kosztami postępowania organu, który wydał zaskarżony wyrok i zasądzenie odeń na rzecz skarżącego zwrotu poniesionych kosztów sądowych". W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że gdyby strona posiadała jakiekolwiek informacje odnośnie terminu posiedzenia niejawnego, wówczas stosowny wniosek zostałby złożony wcześniej. Skoro przepisy regulujące postępowanie administracyjne uzależniają konkretne prawa strony (w tym prawo do otrzymania zwrotu kosztów) od terminu posiedzenia, to o takim terminie powinno się stronę odpowiednio wcześniej poinformować. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi ustanawiają termin, po którym strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów (art. 210 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.) i nakładają na sąd obowiązek pouczenia o skutkach niezgłoszenia wniosku w tym terminie jedynie wobec strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika (zdanie drugie ww. przepisu). Termin określony w art. 210 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. odnosi się wprawdzie do sprawy rozpoznawanej na rozprawie (wniosek powinien być złożony "najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia") nie można jednak uznać, że rozpoznanie sprawy przez sąd na posiedzeniu niejawnym powoduje, że wniosek o zwrot kosztów można złożyć bez ograniczeń czasowych. Zgodnie bowiem z art. 210 § 2 p.p.s.a., przepis § 1 tego artykułu nie ma zastosowania w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy strona nie jest reprezentowania przez adwokata, radcę prawnego doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego (zdanie pierwsze), a o kosztach należnych stronie sąd orzeka z urzędu (zdanie drugie). Z przepisu powyższego wynika, że jeżeli strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika do zasądzenia należnych jej kosztów niezbędne jest złożenie stosownego wniosku. Skarżąca w postępowaniu przed Sądem I instancji reprezentowana była przez adwokata, który w piśmie z 23 sierpnia 2021 r. wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (k. 36 akt sądowych). Składając taki wniosek pełnomocnik strony powinien zdawać sobie sprawę, że sprawa może zostać rozpoznana w nieodległym terminie i że o terminie posiedzenia nie zostanie on powiadomiony, ponieważ zgodnie z art. 91 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. strony zawiadamia się o posiedzeniach jawnych. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że do dnia wydania przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim na posiedzeniu niejawnym 7 października 2021 r. wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję nie wpłynął do Sądu wniosek strony skarżącej, reprezentowanej przez adwokata, o zwrot kosztów. Sąd I instancji zasadnie zatem oddalił wniosek pełnomocnika skarżącej z 18 października 2021 r. o zwrot kosztów jako spóźniony, gdyż złożony po wydaniu wyroku w sprawie. Sąd bowiem prawidłowo przyjął, że w przypadku rozpoznawania sprawy na posiedzeniu niejawnym może być uwzględniony wniosek o zwrot kosztów złożony przed datą wydania orzeczenia. Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w zażaleniu argument, że prowadzone przed WSA postępowanie, z powodu braku powiadomienia o terminie posiedzenia niejawnego, utrudniało obronę praw strony. Nie istniały bowiem żadne przeszkody, aby pełnomocnik strony w dowolnym terminie przed wydaniem orzeczenia przez Sąd I instancji złożył wniosek o zasądzenie kosztów. Wobec bezzasadności zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł o jego oddaleniu.