II GZ 491/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia O. B.-R. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 586/12 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi O. B.-R. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] maja 2010 r. , nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G.

O. B. – R. w dniu 17 czerwca 2010 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] nie uiszczając wymagającego przepisami prawa wpisu od skargi. Skarżącej nie wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, ponieważ ta została początkowo odrzucona przez WSA w G. kolejno postanowieniami z dnia 20 czerwca 2011 r. oraz 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 586/12. Dopiero kontrola instancyjna Naczelnego Sądu Administracyjnego spowodowała merytoryczne rozpoznanie skargi. WSA w G. wyrokiem z dnia 23 października 2012 r. oddalił skargę wniesioną prze O. B. - R. Następnie Przewodniczący Wydziału I WSA w G. zarządzeniem z dnia 25 października 2012 r. na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem ściągnięcia w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca zaskarżyła w całości powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. Wskazała, że stosownie do art. 224 p.p.s.a. o obowiązku uiszczenia wpisu od skargi WSA powinien orzec na posiedzeniu niejawnym poprzez wydanie postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na to, że koszty sądowe, tak jak i grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 228 p.p.s.a. stanowią dochód budżetu państwa, powinny być one uiszczone w należnej wysokości, a w razie nieuiszczenia ściągane w drodze egzekucji sądowej. Na koszty sądowe składają się opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłaty sądowe stanowią natomiast, zgodnie z art. 212 p.p.s.a wpis, pobierany od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym danej instancji (art. 230 p.p.s.a.) oraz opłatę kancelaryjną. Obowiązek uiszczania kosztów sądowych wynika natomiast z art. 199 i art. 214 § 1 p.p.s.a. Z tego względu przewidziano dodatkową możliwość orzekania o obowiązku ich ponoszenia, jeśli wcześniej nie zostały uiszczone na skutek zarządzeń lub orzeczeń, o których mowa w art. 220 §1 i 223 p.p.s.a. Zgodnie z art. 224 p.p.s.a. jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych lub też orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wyda na posiedzenie niejawnym wojewódzki sąd administracyjny. W niniejszym postępowaniu powyższy przepis znajduje zastosowanie ponieważ w toku postępowania WSA w G. nie orzekł w całości o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych z uiszczeniem wpisu od skargi. Jak wynika z akt sprawy skarżący - przed wyznaczeniem rozprawy nie został wezwany i nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi. Zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu wydane zostało dopiero po rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji i nie wynika z akt sprawy, aby uprzednio WSA wydał postanowienie o jakim stanowi art. 224 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy WSA w G. błędnie przyjął, że orzeczenie o kosztach powinno przyjąć formę zarządzenia wydanego na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Należy stwierdzić, że według art. 224 p.p.s.a. WSA w G. powinien był wydać uzupełniające postanowienie w przedmiocie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Rozstrzygnięcie o kosztach powinno być zamieszczone w sentencji orzeczenia. Ponieważ na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 227 p.p.s.a.), zatem podlega ono uzasadnieniu, w którym Sąd zobowiązany jest wyjaśnić podstawy faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia. W świetle tych okoliczności należało przyjąć, że zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego nie jest prawidłowe i nie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i art. 198 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.