II GZ 482/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1100/20 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o poddaniu izolacji w warunkach domowych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2021r. oddalił skargę J.K. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie orzeczenia o poddaniu izolacji w warunkach domowych. Powyższy wyrok został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi skarżącego, ustanowionemu z urzędu, adw. A.Z. w dniu [...] lipca 2021 r. W dniu [...] lipca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zaskarżonym postanowieniem z 16 września 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1100/20 Wojewódzki Sądu Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Sąd zauważył, że skarżący ponosi skutki działań lub zaniechań swojego pełnomocnika. Z kolei pełnomocnik powinien działać w interesie i na rzecz mocodawcy przy dołożeniu takiej samej staranności, jak przy prowadzeniu swoich spraw. Wskazał też, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), obejmuje swym zakresem także działania bądź zaniechania pełnomocnika. To bowiem na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Z analizy akt sprawy wynika, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego otrzymał wyrok w dniu [...] lipca 2021 r. i nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia w przepisanym terminie. Skoro więc działający w imieniu skarżącego profesjonalny pełnomocnik nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Sąd nie może przywrócić tego terminu na wniosek skarżącego, który nie został w żaden sposób uzasadniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 2 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie zawinienia strony w uchybieniu terminu procesowego, podczas gdy wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie miał wiedzy o otwarciu biegu terminu i w sytuacji, gdy taką wiedzę podjął, niezwłocznie zainicjował działania poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz z dokonaniem czynności. Wskazał, że przyznany mu z urzędu pełnomocnik w gruncie rzeczy nie podjął żadnych działań w jego sprawie, w sposób jaskrawy naruszając jego prawa. Uzasadnia to uznanie, że zachodzi w tej sytuacji szczególny przypadek, który winien skutkować przywróceniem terminu wskutek ewidentnego braku winy po stronie skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. W orzecznictwie trafnie podnosi się jednak, że zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu, w tym także lekkie niedbalstwo, powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W rozpoznawanej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, że nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Należy przy tym podkreślić, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę pełnomocnika ustanowionego w sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który godzi się reprezentować stronę, a także pełnomocnik wyznaczony po przyznaniu stronie prawa pomocy, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz strony z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Tak więc przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności polegające na zaniedbaniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu, nie wyczerpują przesłanki uprawdopodobnienia braku winy zawartej w art. 87 § 2 p.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że ocena działań pełnomocnika jest wewnętrzną sprawą stosunku pełnomocnictwa łączącego skarżącego z jego pełnomocnikiem, nie jest zaś okolicznością obiektywną pozwalającą na przywrócenie terminu (tak np.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1008/07 oraz z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II OZ 813/14). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że podniesiona w zażaleniu okoliczność, że skarżący nie miał o wiedzy o wydanym wyroku i otwarciu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w okolicznościach faktycznych sprawy nie stanowią dostatecznej podstawy do uprawdopodobnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wskazać należy, że odpis sentencji orzeczenia został doręczony ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi, a więc de iure skarżący był zawiadomiony o wydaniu orzeczenia. Natomiast zaniechanie pełnomocnika w działaniu nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż tylko brak winy tego pełnomocnika byłby warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na pełnomocniku spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonywanie czynności procesowych. W tej sytuacji należy przyjąć, że WSA prawidłowo uznał, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.