II GZ 481/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1243/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 25 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1243/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M.G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] lutego 2021 r. w przedmiocie opłaty za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji. W uzasadnieniu wskazał, że złożony 10 marca 2021 r. wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu nie przerwał terminu do wniesienia skargi, który upłynął bezskutecznie w dniu 31 marca 2021 r. Dodał też, że skarga na decyzję organu administracji publicznej jest co do zasady pismem odformalizowanym, nieobjętym przymusem adwokackim. Oznacza to, że skarżąca mogła złożyć skargę zawierającą samo tylko żądanie uchylenia decyzji i skarga taka zostałaby uznana jako wniesiona w terminie. Jednakże pismo z 10 marca 2021 r. nie może zostać uznane za skargę, w żaden bowiem sposób nie odnosi się do wydanej w sprawie decyzji. W piśmie tym skarżąca jedynie zwróciła się do tutejszego Sądu za pośrednictwem organu odwoławczego o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia skargi. Natomiast właściwa skarga została nadana dopiero 1 września 2021 r., tj. po upływie ustawowego terminu. W tej sytuacji skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. w Dz. U. z 2022 r., poz. 329) zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, jednym z warunków skutecznego wniesienia skargi na decyzję, jest jej wniesienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca w pierwszej kolejności, w terminie do wniesienia skargi, złożyła wniosek o przyznaniem prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w celu złożenia skargi na wskazaną na wstępie decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z 22 lutego 2021 r. Postępowanie w tej sprawie zakończyło się postanowieniem WSA w Gliwicach z 30 maja 2022 r. (sygn. akt III SPP/Gl 63/21), którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z 28 lipca 2021 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowienie to doręczono dnia 9 czerwca 2022 r. Natomiast do WSA w Gliwicach skarga na powyższą decyzję została nadana w dniu 1 września 2021 r., a więc po upływie określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. terminu do wniesienia skargi, ponieważ ostatnim dniem do jej wniesienia był 31 marca 2021 r. WSA zasadnie zauważył, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje terminów procesowych. Skarżąca była więc zobowiązana do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia decyzji, który rozpoczął swój bieg z dniem 2 marca 2021 r. Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest obarczone przymusem adwokackim, a sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Okoliczność wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego nie powodowała zatem zatrzymania biegu terminu do skutecznego zaskarżenia decyzji. Skoro zatem z akt sprawy wynika, że od doręczonej skarżącej w dniu 1 marca 2021 r. decyzji skarga do sądu została wniesiona w dniu 1 września 2021 r., to postanowienie Sądu pierwszej instancji o jej odrzuceniu było zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny, z podanych przyczyn, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.