II GZ 48/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Wr 500/20 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 4 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Wr 500/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji. Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji podał, że A. Sp. z o.o. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2020 r. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Uzasadniając wniosek podniosła, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego skarżącej, wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Spółka zauważyła, że zatrudnia wielu pracowników i tylko od stycznia do obecnej chwili z tego tytułu poniosła koszty w wysokości 150.000 zł. Zobowiązania podatkowe oraz społeczne wyniosły niemal 100.000 zł. Ponadto z uwagi na obecną sytuację w kraju i brak możliwości prowadzenia działalności przez okres 2 miesięcy, spółka poniosła stratę na poziomie 315.000 zł. Zapłata wymierzonej skarżącej kary pieniężnej wykraczałaby poza możliwości płatnicze spółki. Skarżąca podkreśliła także, że jej obecna sytuacja finansowa – zwłaszcza z powodu epidemii – nie jest stabilna i tak znaczna kara finansowa może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie aktywności gospodarczej. Spółka zwróciła także uwagę na inne grożące jej kary finansowe w analogicznych postępowaniach. Podkreśliła, że wykonanie kary pieniężnej może spowodować, że pragnąc uchronić się przed ponownym niesłusznym ukaraniem w ogóle przestanie prowadzić działalność gospodarczą, co doprowadzi do utraty osiąganych przychodów, utraty sieci punktów oraz natychmiastowej i przedwczesnej redukcji zatrudnienia. Zachodzi zatem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania niemożliwych do odwrócenia skutków, przy czym chodzi o szkody i skutki nie tylko z punktu widzenia samej spółki, ale także skutki społeczne, ze względu na konieczność zwolnienia znacznej liczby pracowników. Natychmiastowe wykonanie decyzji doprowadzi do konieczności ogłoszenia upadłości spółki. Do wniosku spółka dołączyła rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r., z którego wynika, że na dzień 30 czerwca 2020 r. osiągnęła przychód netto w kwocie 1.941.349,59 zł i stratę w wysokości 314.101,80 zł. Sąd I instancji, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdził, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków W ocenie Sądu I instancji, spółka nie przedłożyła wystarczających dowodów na potwierdzenie podniesionej we wniosku argumentacji, dołączając jedynie rachunek zysków i strat, za okres od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. Spółka nie przedłożyła żadnych innych dokumentów, które rzetelnie pozwoliłyby ocenić jej sytuację finansową. Odnosząc się do poniesionej przez stronę w tym okresie straty, Sąd I instancji wskazał, że strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, czy też o utracie przez spółkę płynności finansowej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. Sp. z o.o., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że wykonanie decyzji oznaczałoby dla niej konieczność ogłoszenia upadłości i tym samym zwolnienie wielu pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 400.000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Sąd wziął pod uwagę załączone do wniosku dokumenty, tj. rachunek zysków i strat od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r., jednak zasadnie przyjął, że w związku z niewykazaniem okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek o jej wstrzymanie nie mógł zostać uwzględniony. Podzielając stanowisko Sądu I instancji należy dodać, że przedstawione dokumenty nie uprawdopodobniają twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do upadłości spółki. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że samo wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki w pierwszym półroczu 2020 r. wyniosła 1.941.349,59 zł. Koszty działalności operacyjnej spółki w tym okresie wyniosły zaś 2.287.071,14 zł. Trudno zatem uznać, by uiszczenie kary pieniężnej nawet w wysokości 400.000 zł mogło skutkować koniecznością zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca, ograniczając się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym z powołaniem na sytuację gospodarczą kraju, nie określiła, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, nie sposób więc uznać, żeby uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie przedstawiła dokumentów, z których wynikałoby ilu zatrudnia pracowników. Samo stwierdzenie, że zatrudnia "wielu pracowników" nie jest wystarczające do dokonania oceny ewentualnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Nie uprawdopodobniła również, np. poprzez nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych oraz aktualnego bilansu, że uiszczenie nałożonej kary spowoduje utratę przez nią płynności finansowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zatem uznać, by w świetle przedstawionych przez spółkę dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.