II GZ 469/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 295/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 lutego 2024 r. nr SKO.41/6726/RU/2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 295/24, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 lutego 2024 r., w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 maja 2024 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL. Wezwanie skarżący odebrał 15 maja 2024 r. Siedmiodniowy termin przewidziany do uzupełnienia braków upłynął z dniem 22 maja 2024 r. Sąd I instancji wskazał m.in. na treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. oraz stwierdził, że we wskazanym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach niewykonania wezwania. Okoliczność ta uniemożliwiła nadanie sprawie prawidłowego biegu i obligowała Sąd do odrzucenia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, kiedy w aktach sprawy znajdował się jego numer PESEL, pozwalający na identyfikację skarżącego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że nie można przyjąć, iż skarga dotknięta jest brakiem formalnym, gdy w jej treści nie podano informacji o numerze PESEL strony, jeśli w aktach sprawy znajduje się ten numer. W takim przypadku autor skargi nie może być wzywany do uzupełnienia braku formalnego pod rygorem odrzucenia pisma. Zdaniem wnoszącego zażalenie, skoro w aktach znajdował się numer PESEL strony, to nie powinien on zostać uznany za brak formalny skargi. Z tego też względu niezasadnym było odrzucenie skargi w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżący dodał, że ze względu na sytuację rodzinną, umknęła mu konieczność odpowiedzi na pismo Sądu, odebrane w dniu 15 maja 2024 r. W związku z powyższym odrzucenie skargi jest dla niego bardzo krzywdzące i niesprawiedliwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, WSA zasadnie odrzucił skargę, ponieważ jej brak formalny w zakresie nadesłania numeru PESEL nie został przez skarżącego usunięty w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd (vide: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny wniesionego środka zaskarżania, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącego doręczono skarżącemu w dniu 15 maja 2024 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, wskazujące tę właśnie datę (vide: karta nr 14 akt sądowych). Siedmiodniowy termin na wykonanie ww. wezwania upłynął zatem w dniu 22 maja 2024 r. W okolicznościach niniejszej sprawy trafnie Sąd I instancji stwierdził, że skarżący we wskazanym terminie nie uzupełnił braku formalnego skargi, pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach niewykonania wezwania. Ustawodawca nie przewidział żadnych prawnych możliwości uzupełnienia przez sąd braków formalnych pism procesowych, zaś przepisy art. 46 § 2 pkt 1 lit. b), art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Tym samym, w przypadku nieuzupełnienia przez stronę braku formalnego poprzez podanie numeru PESEL w zakreślonym terminie, Sąd obowiązany jest do odrzucenia skargi. Bez znaczenia pozostaje zatem okoliczność, że numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, ponieważ postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy. Wprowadzając w Dziale III w Rozdziale I ustawy p.p.s.a. regulację odnoszącą się do pism w postępowaniu sądowym, ustawodawca wyraźnie zastrzegł konieczność wskazania numeru PESEL osoby fizycznej przy pierwszej czynności w sprawie, mając na uwadze, że chodzi o sprawę sądowoadministracyjną, bowiem przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normują postępowanie sądowe, a nie postępowanie administracyjne prowadzone przed organami administracji publicznej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2022 r., sygn. akt I OZ 518/22, z 21 września 2022 r., sygn. akt I OZ 418/22, z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OZ 373/22 i I OZ 320/22, z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt I OZ 207/22, z 3 lutego 2022 r., sygn. akt II OZ 31/22, z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III OZ 1164/21, z 5 października 2021 r., sygn. akt I OZ 316/21 i III OZ 787/21, z 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OZ 262/21, dostępne na stronie internetowej: www.cbois.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, skoro skarżący został prawidłowo wezwany do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi poprzez podanie własnego numeru PESEL i pouczony o skutkach niedochowania terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności, to niewykonanie wezwania w zakreślonym terminie musiało skutkować odrzuceniem skargi. Odnosząc się do przedstawionej w zażaleniu argumentacji, odnośnie zaistniałej sytuacji rodzinnej, w konsekwencji której umknęła skarżącemu konieczność odpowiedzi na pismo Sądu, należy wyjaśnić, że powyższa argumentacja mogłaby ewentualnie posłużyć do uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, w którym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. To w takim postępowaniu ewentualnie Sąd mógłby uznać, iż zostało uprawdopodobnione, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności, że skarżący nie dochował terminu bez swojej winy i uchybiony termin na dokonanie czynności procesowej ewentualnie przywrócić. W przedmiotowej sprawie wniosek taki nie został złożony, a zatem przedstawiona przez stronę argumentacja zażalenia pozostawała bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.