Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GZ 463/26

Postanowienie NSA z 22 października 2026 r., II GZ 463/26 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
22 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2026 r. sygn. akt VI SA/Wa 378/26 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi S.S. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 listopada 2025 r. nr BP.502.727.2025.0155.KA12. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Postanowieniem z 30 lipca 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 378/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie z wniosku S.S. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2026 r. sygn. akt VI SA/Wa 378/26 w sprawie ze skargi Stanisława Szymczyka (dalej przywoływany jako: "Skarżący", "Strona") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 listopada 2025 r. nr BP.502.727.2025.0155.KA12. w przedmiocie kary pieniężnej. WSA w treści uzasadnienia wskazał, że wyrokiem z 10 czerwca 2026 r. sygn. VI SA/Wa 378/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarżącego. Skarżący pismem z 26 czerwca 2026 r., nadanym w urzędzie P.P. S.A. w W. 27 czerwca 2026 r., wniósł o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazał, że 15 czerwca 2026 r. planował złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku, jednakże z powodu braku możliwości dodzwonienia się do Sądu nie był w stanie uzyskać informacji na temat terminów oraz procedury składania wniosku. Ponadto wskazał, że 10 czerwca 2026 r. złożył wniosek o odroczenie terminu rozprawy z powodu awarii samochodu, co dodatkowo utrudniło mu kontakt i realizację koniecznych czynności sądowych. Skarżący oświadczył, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych i nie wynikło z zaniedbania. Skarżący załączył kopie wniosku o odroczenie rozprawy oraz zlecenia usługi holowania z 10 czerwca 2026 r., wydruk wiadomości e-mail wysłanej na adres informacja@warszawa.wsa.gov.pl 10 czerwca 2026 r. o godz. 11:32, wydruk potwierdzenia złożenia wniosku przez ePUAP, kopie notatek służbowych z rozmów telefonicznych z Sądem z 10 czerwca 2026 r. i z 26 czerwca 2026 r., wydruk wiadomości e-mail na okoliczność nieudanych prób kontaktu telefonicznego z Sądem, wydruk potwierdzenia przelewu opłaty od wniosku w sprawie o sygn. VI SA/Wa 378/26 w wysokości 100 zł. Wobec powyższego WSA wskazał, że Skarżący uchybił określonemu w art. 141 § 2 p.p.s.a., siedmiodniowemu terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku. Wyrok w sprawie o sygn. VI SA/Wa 378/26 został ogłoszony 10 czerwca 2026 r., zatem termin ten upłynął 17 czerwca 2026 r. Dalej Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalny. Został on bowiem nadany w urzędzie Poczty Polskiej 27 czerwca 2026 r., a więc przed upływem siedmiu dni od czasu ustania wskazanej w nim przyczyny uchybienia terminu, które - jak wynika z załączonej do wniosku kopii notatki służbowej z rozmowy telefonicznej - nastąpiło 26 czerwca 2026 r. Spełniony został również, zdaniem WSA, warunek w postaci dokonania czynności, której nie dokonano w terminie, gdyż z treści pisma Skarżącego z 26 czerwca 2026 r. wynika, że domaga się on sporządzenia uzasadnienia wyroku, a do pisma dołączony został dowód uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Wobec spełnienia wymagań formalnych zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma ustalenie czy Skarżący uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. W ocenie WSA w sprawie warunki wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi nie zostały spełnione. Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu i załączonych do niego dokumentów wynika, że przyczyną uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku był brak możliwości uzyskania od Sądu informacji co do czynności procesowych. Tymczasem analiza akt sprawy wykazała, że Skarżącemu zostało skutecznie doręczone zawiadomienie o terminie rozprawy wraz z pouczeniem, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (pkt 1 pouczenia), sentencji wyroku oddalającego skargę Sąd nie doręcza stronom z urzędu (pkt 2 pouczenia), a w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (pkt 3 pouczenia) (k. 23-25 akt sądowych). Następnie WSA wskazał, że Skarżący nie stawił się na rozprawie, o której terminie został prawidłowo powiadomiony. W dniu rozprawy, po rozpoczęciu posiedzenia Sądu, złożył wniosek o odroczenie rozprawy z powodu awarii samochodu. Skarżący miał zatem wiedzę o toczącym się postępowaniu sądowym, o możliwości wydania przez Sąd wyroku, którego nie doręcza się stronom z urzędu, jak również o tym, że od dnia ogłoszenia takiego wyroku rozpoczyna bieg siedmiodniowy termin na zgłoszenie wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia. W ocenie WSA, w tej sytuacji nie można przyjąć, że awaria samochodu w dniu rozprawy i złożenie przez Skarżącego wniosku o jej odroczenie, uniemożliwiło skarżącemu zgłoszenie w terminie wniosku o uzasadnienie wyroku i skutku tego nie można było uniknąć pomimo zachowania należytej staranności. Niemożliwej do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiającej dokonanie tej czynności nie stanowiły też trudności z uzyskaniem kontaktu telefonicznego z Sądem, na które powołał się Skarżący. Skarżący posiadał bowiem niezbędne informacje, które zostały zawarte w doręczonym mu pisemnym pouczeniu. Poza tym Skarżący osobiście lub za pośrednictwem wyznaczonych osób kilkukrotnie skontaktował się z Sądem telefonicznie, jak również w formie elektronicznej w ramach dedykowanego do tego systemu ePUAP, co potwierdzają dokumenty załączone do wniosku. Pomimo zatem możliwych trudności z dodzwonieniem się do Sądu za pierwszym razem, Skarżący nie wykazał, że przeszkody tej – nawet jeśli rzeczywiście wystąpiła – nie mógł przezwyciężyć. Zdaniem WSA okoliczności, na które powołał się Skarżący nie świadczą o zachowaniu przez niego wymaganej staranności i dbałości o własne interesy. 2. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący wnosząc o jego zmianę i przywrócenie Skarżącemu terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2026 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. przez błędną wykładnię pojęcia braku winy i przyjęcie standardu faktycznie zbliżonego do absolutnej niemożności dokonania czynności, zamiast dokonania zindywidualizowanej oceny, czy w konkretnym układzie zdarzeń można Skarżącemu przypisać choćby niedbalstwo; 2. naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy, mimo że powołane i udokumentowane okoliczności – nagła awaria pojazdu w dniu rozprawy, niezwłoczne złożenie wniosku o odroczenie, brak informacji o przeprowadzeniu rozprawy i ogłoszeniu wyroku mimo tego wniosku, a następnie wielokrotne próby uzyskania informacji telefonicznej, pocztą elektroniczną i przez ePUAP – oceniane łącznie wskazują na aktywne, a nie bierne zachowanie Skarżącego; 3. naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 2 Konstytucji RP przez zastosowanie nadmiernie formalistycznej i nieproporcjonalnej wykładni przepisów o przywróceniu terminu, prowadzącej do trwałego pozbawienia Skarżącego możliwości poznania motywów wyroku i poddania go kontroli instancyjnej; 4. naruszenie zasady rzetelności proceduralnej przez fragmentaryczną ocenę poszczególnych zdarzeń, bez rozważenia ich kumulatywnego wpływu na realną możliwość terminowego działania przez osobę występującą bez zawodowego pełnomocnika, oraz przez obciążenie Skarżącego podwyższonym miernikiem staranności z tego powodu, że prowadzi działalność gospodarczą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 3. zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4. W myśl art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, o czym stanowi art. 87 § 4 p.p.s.a. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić jedynie przy kumulatywnym spełnieniu trzech przesłanek, tj. 1) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia, 2) dopełnienie czynności, dla której określony był termin, 3) uprawdopodobnienie uchybienia terminu bez winy wnioskującego, zaś brak spełnienia którejkolwiek z nich skutkuje niemożnością zastosowania przez sąd omawianej instytucji. 5. Brak winy w uchybieniu terminu w kontekście badania zasadności jego przywrócenia winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy, biorąc przy tym pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Powyższe wynika z faktu, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i winno być traktowane w sposób ścisły – może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (post. NSA: z 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z 9 września 2014 r., I GZ 499/14; z 2 października 2014 r., II OZ 1011/14; z 28 lutego 2018 r., II FZ 96/18 - powoływane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dostępne w Internecie w CBOIS). 6. Wskazując na motywy, dla których Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, należy wskazać, że Skarżący nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z 10 czerwca 2026 r. Skarżący zresztą sam wskazuje w treści wniosku o przywrócenie terminu "w dniu 15/06/20026 r. planowałem złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku, jednakże z powodu braku możliwości dodzwonienia się do sądu nie byłem w stanie uzyskać informacji na temat terminów oraz procedury składania wniosku". Zatem Skarżący miał świadomość, że wniosek o uzasadnienie zapadłego w sprawie wyroku powinien złożyć. 7. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenie o braku znajomości procedur i terminów jest bezpodstawne, gdyż Skarżący będąc zawiadomiony o terminie rozprawy, jednocześnie został pouczony w pkt 2 i 3 o terminie i czynnościach, które należy przedsięwziąć, aby otrzymać uzasadnienie wyroku (k. 23-24 akt sądowych). 8. Ponadto, gołosłowne jest twierdzenie Skarżącego, że nie mógł dodzwonić się do sądu oraz, aby próbował uzyskać drogą elektroniczną lub za pomocą ePUAP informację na temat przeprowadzonej rozprawy oraz wydanego wyroku. W tym zakresie Skarżący nie przedstawia żadnych dokumentów, które chociażby uprawdopodabniały jego stanowisko. Z kolei w aktach sprawy, z wyjątkiem wniosku o odroczenie terminu rozprawy, brak jest informacji potwierdzających, aby Skarżący zwracał się o uzyskanie ww. informacji. 9. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło również do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 2 Konstytucji RP. Podkreślić należy, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku bezwzględnie zrealizowane. Dostęp do sądu jest ograniczony m.in. koniecznością zachowania ustawowych terminów procesowych, które służą zapewnieniu sprawności i stabilności postępowania. Strona musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, respektując zasady i tryb wnoszenia pism do sądu administracyjnego, zaś w przypadku niedopełnienia tych obowiązków musi liczyć się z zamknięciem dostępu do sądu. Jednocześnie ustawodawca przewidział mechanizm ochronny w postaci instytucji przywrócenia terminu, która pozwala usunąć negatywne skutki uchybienia terminowi w sytuacji, gdy nastąpiło ono bez winy strony. Sam fakt istnienia tej instytucji nie oznacza jednak, że termin powinien być przywracany w każdym przypadku, gdy uchybienie prowadzi dla strony do niekorzystnych konsekwencji procesowych. 10. W tych okolicznościach NSA uznał, że zażalenie Skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ nie zawierało takich argumentów, które podważałyby zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. 11. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. .

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 września 2026
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny