II GZ 462/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1337/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w A. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 8 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1337/18, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; w skrócie: p.p.s.a.) odmówił A. Sp. z o.o. z siedzibą w A. (dalej: Spółka, skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej w 2009 r. w wysokości 7 263,11 złotych. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że zapłata kwoty oznaczonej decyzją może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty płynności finansowej oraz poważnego zakłócenia bieżącej działalność Spółki. Ze złożonych przez skarżącą dokumentów tj. sprawozdania finansowego, w tym rachunku zysków i strat za 2017 r. wynika, że przychód netto Spółki od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. wyniósł 13 415 267,08 zł i był o 7 708 439,45 zł mniejszy niż za rok poprzedni. Na dzień 31 grudnia 2017 r. skarżąca udzieliła poręczeń innym spółkom na łączną kwotę 66 000 000 zł. Skarżąca podała również, że wobec niej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne o zapłatę 2 929 297,84 zł. Spółka przedłożyła także kopię decyzji ustalającej wysokość dopłaty za 2010 r. w wysokości 12 777,41 zł. WSA wskazał, że z dokumentów przedstawionych przez Spółkę wynika, że w 2017 r. zysk netto spółki wyniósł 95 218,53. Przychody Spółki w tym okresie wyniosły 13 415 267,08 zł. W ocenie Sądu dane te świadczą o dobrej kondycji finansowej Spółki i w zestawieniu z kwotą należą z tytułu udziału w dopłacie za rok 2009 (7 263,11 zł), czy też łączną kwotą udziału w dopłatach za rok 2009 i 2010 (20 040,52 zł) pozwalają uznać, że ich wyegzekwowanie nie doprowadzi Spółki do utraty płynności finansowej czy też poważnie zakłóci jej bieżącą działalnością. Należne z tytułu udziału w dopłatach kwoty nie stanowią znacznego obciążenia finansowego Spółki, gdyż kształtują się na poziomie 0,054% i 0,15 % jej przychodu netto w 2017 r. Nadto WSA zauważył, że skarżąca po doręczeniu jej decyzji wskaźnikowej dysponowała wiedzą niezbędną do obliczenia wysokości kwoty udziału w pokryciu dopłaty (tj. wysokości jednolitego wskaźnika procentowego udziału wszystkich przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w pokryciu dopłaty oraz wysokość przychodów z działalności telekomunikacyjnej każdego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego zobowiązanego do udziału w pokryciu dopłaty). Spółka jako profesjonalny przedsiębiorca, planując wydatki, powinna zatem uwzględnić także potrzebę gromadzenia środków na koszty związane z udziałem w pokryciu dopłaty za rok 2009 - do kosztów świadczenia telekomunikacyjnej usługi powszechnej. Zdaniem Sądu, przy obecnej sytuacji finansowej skarżącej uregulowanie należności wynikającej z zaskarżonej decyzji nie wiąże się z dużym obciążeniem finansowym Spółki. Stanowiska tego nie zmienia ponadto informacja o prowadzonym wobec skarżącej postępowaniu egzekucyjnym na kwotę 2,93 mln złotych oraz o udzielonych przez Spółkę poręczeniach na kwotę 66 mln złotych. W ocenie Sądu opłacenie kwoty 20 040,52 zł (łączna wysokość udziałów w dopłacie za 2009 r. i 2010 r.) nie może być uznane za grożące niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżącej, że świadczy ona usługi użyteczności publicznej. WSA wskazał ponadto, że zawarte w skardze zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie ochrony tymczasowej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Spółka zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że z przedstawionych przez skarżącą okoliczności i dowodów nie wynika, aby w związku z wykonaniem decyzji Spółce groziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Spółka powtórzyła informację o swoim stanie majątkowym i podkreśliła, że Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo toczącego się wobec Spółki postępowania egzekucyjnego na kwotę blisko 3 mln zł oraz pomimo istnienia poręczeń kredytowych udzielonych przez skarżącą innym podmiotom na kwotę 66 mln zł. Wskazała również, że decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Prezes UKE zobowiązał Spółkę do zapłaty 12 777,41 zł z tytułu udziału w dopłacie za 2010 r., co oznacza, że łączna suma zobowiązań skarżącej z tytułu udziału w dopłacie za 2009 r. i 2010 r. wyniosła 20 040,52 zł, której to okoliczności Sąd nie dostrzegł. Spółka nie zgodziła się również z poglądem Sądu I instancji, iż nie świadczy ona usług użyteczności publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.) Stwierdzić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie Spółki pod kątem treści powołanych wyżej przepisów oraz zacytowanych poglądów, uznał, że postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma ze swej natury charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest uprawdopodobnić, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Wbrew temu, co podnosi autor zażalenia, skarżąca takich okoliczności nie przedstawiła. W celu zobrazowania swojej sytuacji majątkowej Spółka złożyła rachunek zysków i strat, bilans finansowy i zawiadomienie o wszczęciu egzekucji oraz o zajęciu wierzytelności – jednak na podstawie tych dokumentów nie można wywieść, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować zagrożenie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Słusznie bowiem Sąd I instancji uznał, że analiza długoterminowa sytuacji majątkowej skarżącej prowadzi do wniosku, że zapłata kwoty określonej w decyzji nie grozi zaprzestaniem prowadzenia przez Spółkę bieżącej działalności. Zasadnie przy tym WSA zwrócił uwagę na wysokość osiągniętego przez skarżącą zysku w 2017 r., która znacznie przekracza wysokość zobowiązania określonego decyzją. Tym samym, nie było podstaw do uznania, że zapłata kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie ma przy tym racji skarżąca, że Sąd I instancji nie odniósł się do argumentów przedstawionych we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. WSA zbadał bowiem kompleksowo stan majątkowy Spółki i przeanalizował, czy zapłata kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje takie okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania tej decyzji. Z tego powodu – zdaniem NSA – niezasadne są argumenty podniesione w zażaleniu, że Sąd I instancji nie przeanalizował wpływu wykonania decyzji na sytuację majątkową skarżącej. Pełnomocnik Spółki podnosi ponadto, że skarżąca świadczy usługi pożytku publicznego, a utrudnienie w ich dostarczaniu stanowi autonomiczną przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. NSA nie podziela tego poglądu. Należy bowiem uznać, że na gruncie niniejszej sprawy okoliczność, czy Spółka świadczy usługi pożytku publicznego, nie ma znaczenia dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. WSA prawidłowo bowiem przyjął, że wykonanie decyzji nie będzie miało wpływu, określonego w art. 61 § 3 p.p.s.a, na bieżącą działalność Spółki. A wobec tego, w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zbędne staje się ustalenie, jaki charakter mają świadczone przez Spółkę usługi. NSA stwierdza, że chybiony jest również zarzut, że WSA nie wziął pod uwagę okoliczności, że na Spółce ciąży również zobowiązanie z tytułu udziału w pokryciu dopłaty za 2010 r., bowiem analizując sytuację majątkowa skarżącej, Sąd I instancji wziął również pod uwagę wysokość tego zobowiązania i ocenił, że zapłata łącznej kwoty 20 040,52 zł za 2009 r. i 2010 r. nie doprowadzi – w kontekście zobrazowanej przez Spółkę jej sytuacji majątkowej – do utraty płynności finansowej lub też poważnego zakłócenia prowadzenia przez skarżącą bieżącej działalności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.