II GZ 46/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1112/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 maja 2025 r. znak SKO.RD/4120/148/2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 22 października 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1112/25, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), po rozpoznaniu wniosku M. P. (dalej: skarżąca), odmówił wstrzymania wykonania postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (pkt 1) i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (pkt 2), w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 20 maja 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu. W zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 postanowienia, Sąd pierwszej instancji wskazał na ugruntowany w judykaturze pogląd, że wydawane na podstawie art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności samo przez się nie może wywołać skutków (niebezpieczeństw), o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jedynym skutkiem prawnym tego postanowienia jest uczynienie wykonalnym aktu, który jako nieostateczny, co do zasady nie podlega wykonaniu. Skutki te należałoby wiązać z decyzją opatrzoną takim rygorem, nie zaś bezpośrednio z postanowieniem wydanym na podstawie art. 108 k.p.a. Z kolei w zakresie pkt 2 zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że skarżąca nie przedstawiła argumentów i dowodów wykazujących przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Według Sądu skarżąca przywołała jedynie ogólnikowe twierdzenie, że wstrzymanie wykonania jest uzasadnione jej możliwościami zarobkowymi, z uwagi na trwałe wyłączenie z użytkowania pojazdu wskazanego w decyzji oraz związaną z tym utratę możliwości wykorzystania pojazdu do prowadzenia działalności gospodarczej i zarobkowania. Twierdzenie to nie zostało poparte dowodami pozwalającymi na jego zweryfikowanie. Stąd też WSA w Krakowie oddalił wniosek na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. II Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Krakowie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo wystąpienia przesłanek ustawowych w postaci realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na trwałe wyłączenie pojazdu z użytkowania oraz utratę możliwości wykorzystywania pojazdu do prowadzenia działalności gospodarczej oraz zarobkowania. W związku z powyższym, wniosła o: 1. uchylenie postanowienia WSA w Krakowie z 22 października 2025 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz wstrzymania wykonania postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; 2. na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie: a. rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji znak sprawy SKO.RD/4120/148/2025 do czasu ostatecznego i prawomocnego rozpoznania sprawy; b. wykonania zaskarżonej decyzji - znak sprawy SKO.RD/4120/148/2025 do czasu ostatecznego i prawomocnego rozpoznania sprawy; 3. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; Alternatywnie, w przypadku uznania przez tut. Sąd, iż brak jest podstawy do uchylenia postanowienia wskazanej w pkt 1 powyżej, o uchylenie postanowienia WSA z 22 października 2025 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz odmowy wstrzymania wykonania postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 20 maja 2025 r., którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z 23 stycznia 2025 r. stwierdzającą nieważność decyzji z 19 października 2017 r. o rejestracji pojazdu. Decyzji z 23 stycznia 2025 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Celem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest to, aby decyzja organu pierwszej instancji, co do zasady niepodlegająca wykonaniu, mogła być wykonana. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić zatem należało stanowisko Sądu pierwszej instancji, że kontrolowane postanowienie w takiej sytuacji jak w tej sprawie, nie mogło wywołać niebezpieczeństw, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skutki te należałoby wiązać z decyzją opatrzoną takim rygorem, nie zaś bezpośrednio z postanowieniem wydanym na podstawie art. 108 k.p.a. Nie jest też jasna treść stanowiska skarżącej zawartego we wniosku o wstrzymanie wykonania, jak również w rozpoznawanym zażaleniu, w którym wnosi ona, aby sąd wypowiedział się co do nadanego decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W tym zakresie wyjaśnić należy, po pierwsze, że nadanie decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności traci na znaczeniu w momencie, gdy decyzja ta stanie się ostateczna, z tą chwilą bowiem decyzja taka jest wykonalna z mocy prawa, i z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie na obecnym jej etapie. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 23 stycznia 2025 r. stała się ostateczna w momencie wydania przez ten organ decyzji z 20 maja 2025 r., zatem w momencie formułowania przedmiotowego wniosku zawartego w skardze, następie doprecyzowanego wskutek wezwania Sądu pismem z 23 września 2025 r., rozstrzygnięcie o nadaniu decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności w kontekście zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji było prawnie obojętne. Po drugie, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma wpływu na możliwość wstrzymania jej wykonania przez sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., o ile wstrzymanie wykonania danej decyzji administracyjnej jest możliwe, w tym ze względu na argumentację zawartą we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Nie mógł zatem zostać uwzględniony wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Na uwzględnienie nie zasługiwał również wniosek o wstrzymanie wykonania przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi środek tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. We wniosku należy wskazać na okoliczności, które są prawdopodobne i które w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji mogą doprowadzić do powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione w ustawie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Samo złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, nie jest wystarczające. Na podstawie tych okoliczności Sąd ma dojść do przekonania, że zagrożenia wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. są prawdopodobne i ochrona skarżącego przed nimi wymaga wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze, podzielić należy ocenę Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie przedstawiła argumentów i dowodów wykazujących wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Okoliczności związane z niemożnością dalszego użytkowania pojazdu w prowadzonej działalności gospodarczej i związana z tym utrata zarobkowania nie są okolicznościami, które można by uznać za spełniające materialne kryteria przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Są to typowe i zwyczajne następstwa utraty mocy obowiązującej przez decyzję rejestracyjną oraz odpadnięcia warunku dopuszczenia pojazdu do ruchu w postaci ważnej rejestracji pojazdu i potwierdzającego ją dowodu rejestracyjnego. Nie jest więc to szkoda ani skutek kwalifikowany jako przekraczający normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu, których wystąpienie uzasadniałoby udzielenie stronie skarżącej ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.