II GZ 456/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1728/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 6 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1728/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), odmówił "A.Spółce z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] kwietnia 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie części pasa drogowego bez zezwolenia. WSA stwierdził, że Skarżąca w skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten nie zawierał jednak uzasadnienia. Zdaniem WSA, w sytuacji, gdy - tak jak w tej sprawie - chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem zobowiązanego, konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. WSA dodał, że wnioskodawca, formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji, powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi. W ocenie WSA, Skarżąca pomimo ciążącego na niej obowiązku nie wykazała zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.. O wykonaniu tego obowiązku nie świadczy bowiem samo zgłoszenie wniosku. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o: 1) zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zaskarżonej części decyzji organu I instancji (ewentualnie - gdyby Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę zaskarżonego postanowienia - o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania), 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych, 3) wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, 4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia w związku ze zmianą okoliczności. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez jego błędne niezastosowanie wskutek przyjęcia, że Skarżąca w skardze do WSA nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków, co doprowadziło do wydania postanowienia o odmowie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji, jak również zaskarżonej części decyzji organu I instancji, podczas gdy przepisy prawa nie wskazują na obowiązek formalnego wyodrębnienia uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, a okoliczności wskazane w skardze wprost wskazują na możliwość spowodowania przez wykonanie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej - zwłaszcza wobec panującej epidemii choroby COVID-19 na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i skutków gospodarczych wprowadzonych przez władzę obostrzeń - znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków po stronie Skarżącej, a zatem należało zastosować art. 61 § 3 p.p.s.a. i wstrzymać wykonalność zaskarżonej decyzji i zaskarżonej części decyzji organu I instancji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca stwierdziła w szczególności, że okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. wynikają z treści skargi, co powinno skutkować wstrzymaniem przez WSA wykonalności decyzji. Z treści skargi wynika bowiem m.in., że wykonanie przez Skarżącą w chwili obecnej zobowiązania polegającego na zapłacie kary pieniężnej w wysokości 138 176 zł za zajęcie pasa drogowego, w sytuacji kiedy konieczność zapłaty okazałaby się niezasadna, a decyzja wydana w sprawie uległaby uchyleniu, spowodowałoby wyrządzenie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie m.in. nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 138 176 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ Skarżąca go nie uzasadniła, a zatem nie uprawdopodobniła wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Skarżąca nie przedstawiła dowodów ani argumentów, które wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a okoliczności takie nie wynikają także z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja wskazanej kwoty może wyrządzić Skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej Skarżącej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje Skarżąca) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia Skarżącej, że w jej przypadku zapłata wspomnianej kwoty wyrządzi jej szkodę, którą można by ocenić jako znaczną. Bez przedłożenia przez Skarżącą stosownych dokumentów źródłowych nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego przez nią aktualnie dochodu, regularności tegoż dochodu, wartości środków majątkowych należących obecnie do Skarżącej. Brak wiedzy sądu w tym zakresie nie pozwalał na ocenę spełnienia w tej sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia, dla zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tej sprawie nie były wystarczające wskazane w uzasadnieniu zażalenia interpretacje określonych fragmentów uzasadnienia skargi. Samo powoływanie się w skardze na rażącą wysokość wymierzonej kary administracyjnej, czy "ryzyko poniesienia ogromnych kosztów" nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Jak prawidłowo stwierdził WSA, konieczne było ponadto przedstawienie stosownej dokumentacji, dzięki której Sąd miałby możliwość oceny, czy ewentualna szkoda związana z wykonaniem decyzji byłaby w przypadku Skarżącej szkodą znaczną. Zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia WSA nie może podważyć argumentacja podniesiona dopiero w zażaleniu, jak i dołączone do niego dokumenty źródłowe. Nie ma podstaw do czynienia WSA zarzutów, że nie uwzględnił okoliczności, których Skarżąca nie wskazała przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.