II GZ 454/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy z zażalenia "B." Spółki z o.o. z siedzibą w [...] (obecnie: Syndyka Masy Upadłości "B." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...]) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 694/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych postanawia podjąć zawieszone postępowanie.

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II GZ 454/14) Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej zwanej "p.p.s.a."), zawiesił toczące się w niniejszej sprawie postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu NSA wskazał, że pismem z dnia 30 lipca 2014 r. pełnomocnik procesowy spółki wnoszącej zażalenie ("B." Spółki z o.o.) poinformował Sąd, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w [...] VIII Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość tej spółki, obejmującą likwidację majątku dłużnika. Do pisma została załączona kopia odpisu wspomnianego postanowienia, z którego wynika, że syndykiem masy upadłości wyznaczono J. N. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie wystąpiły przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania, o jakich mowa w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W stosunku do strony postępowania zażaleniowego (dotyczącego prawa pomocy) wszczęto bowiem postępowanie upadłościowe, zaś sprawa zainicjowana wnioskiem strony o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy masy upadłości, skoro to z tej masy musiałyby pochodzić środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Sąd zaznaczył przy tym, że zawieszenie postępowania ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienie do niniejszego postępowania zażaleniowego. Odpis wspomnianego postanowienia o zawieszeniu postępowania został doręczony najpierw pełnomocnikowi spółki, a następnie Syndykowi Masy Upadłości "B." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego - sędziego NSA z dnia 10 grudnia 2014 r. syndyk został wezwany na podstawie art. 127 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. do oświadczenia, czy zgłasza się do postępowania zażaleniowego w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na to wezwanie, syndyk masy upadłości w piśmie z dnia 12 stycznia 2015 r. oświadczył, że odmawia wstąpienia do postępowania zażaleniowego jako strona w miejsce upadłego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Z treści art. 128 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. W niniejszej sprawie postępowanie zażaleniowe zawieszono w celu umożliwienia Syndykowi Masy Upadłości "B." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej wstąpienia do tegoż postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okres jaki upłynął od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania zażaleniowego, jak i od doręczenia odpisu tego orzeczenia Syndykowi Masy Upadłości skarżącej spółki był wystarczający dla właściwego zapoznania się ze stanem sprawy wpadkowej, której dotyczy niniejsze postępowanie zażaleniowe, to jest kwestii prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec tego należy przyjąć, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania zażaleniowego w niniejszej sprawie i może ono toczyć się dalej z udziałem syndyka - stosownie do treści art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.). Jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że z przywołanych przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze wynika, iż w sytuacji gdy zostanie ogłoszona upadłość obejmująca likwidację majątku upadłego będącego stroną postępowania sądowego, syndyk masy upadłości tego upadłego z mocy prawa staje się stroną wspomnianego postępowania sądowego, o ile dotyczy ono masy upadłości. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie wpadkowej, dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które - w przypadku odmowy przyznania tegoż prawa - będą musiały być pokryte ze środków pochodzących z masy upadłości "B." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej. W związku z tym oświadczenie syndyka, że odmawia wstąpienia do postępowania nie wiąże Sądu (por. J. Jaśkiewicz, O kolizji postępowania sądowoadministracyjnego z postępowaniem upadłościowym, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2(29)/2010, str. 43 - 44). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 128 § 1 w związku z art. 193 p.p.s.a.