II GZ 446/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "U." Sp. z o.o. we W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 777/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "U" Sp. z o.o. we W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 stycznia 2024 r., nr 11/2024/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie.

I. U. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: płatnik składek, skarżąca) pismem z 14 lutego 2024 r. wniosła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ) z 5 stycznia 2024 r. nr 11/2024/Ub, którą utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z 31 października 2018 r. nr 557/Ub/2018 ustalającą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego A.D. (uczestniczki postępowania) z tytułu wykonywania na rzecz płatnika składek umowy o świadczenie usług, w rozumieniu art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. W skardze płatnik składek zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w postaci obciążenia płatnika znacznej wysokości składkami wstecznie, za kilka lat oraz odsetkami, co może zaburzyć płynność finansową płatnika i doprowadzić do jego upadłości. Wnosząc wniosek skarżąca spółka podkreśliła, że organ wydał więcej analogicznych decyzji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 9 maja 2024 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 stycznia 2024 r. w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r., poz.1634, dalej: p.p.s.a.), uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa NFZ dotycząca stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego ze względu na swój charakter nie mieści się w katalogu aktów, które nadają się do wykonania i tego wykonania wymagają. W konsekwencji, zdaniem Sądu, skoro decyzja nie może zostać wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania należało uznać za bezzasadny. III. U. sp. z o.o. złożyła zażalenie na postanowienie Sądu zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, poprzedzone wadliwym przyjęciem, że objęta skargą decyzja Prezesa NFZ nie podlega wykonaniu, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powołanej normy powinno prowadzić do wniosku przeciwnego. Podnosząc zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonalności decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 5 stycznia 2024 r., nr 11/2024/Ub, oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania wywołanego zażaleniem, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonej decyzji (odpowiednio zaskarżonego postanowienia), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie panuje ugruntowany pogląd, że nie każdej decyzji może być udzielona ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1376/14). Instytucja tymczasowej ochrony sądowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji odnosi się do takich aktów, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji. Przymiotu wykonalności, zgodnie z orzecznictwem i doktryną, nie mają decyzje stwierdzające istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, które mają charakter deklaratoryjny, a więc potwierdzają istnienie określonego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2022 r., sygn. II GZ 474/22). Podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wynika bowiem z ustawy (po spełnieniu warunków określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej), a nie z decyzji właściwego organu Narodowego Funduszu Zdrowia, która może jedynie potwierdzić podleganie przez daną osobę obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu. Potwierdzenie dokonane przez organ NFZ nie nadaje się do wykonania w tym znaczeniu, że nie wymaga dla swojej skuteczności podjęcia jakichkolwiek czynności przez stronę czy organ administracyjny (por. postanowienie NSA z 25 listopada 2022 r., sygn. II GZ 429/22). Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zaskarżona decyzja nie określa kwoty, którą skarżąca powinna uiścić, a jedynie potwierdza, że uczestniczka podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o tym, że zaskarżona decyzja nie ma przymiotu wykonalności, a tym samym niemożliwe jest wstrzymanie jej wykonania, a zażalenie strony należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.