II GZ 445/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 159/17 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niezwrócenia certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 159/17 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w skrócie: p.p.s.a. wezwał M. T. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niezwrócenia certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie drogowym, w wysokości 100 zł, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wezwanie zostało doręczone stronie w dniu [...] marca 2017 r. M. T. (dalej: skarżący) w terminie do uiszczenia wpisu złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego bez poniesienia uszczerbku, jednocześnie stwierdził, że w pouczeniu o możliwości wniesienia skargi na opisaną wyżej decyzję SKO w Katowicach nie było informacji o opłatach, dlatego konieczność uiszczenia wpisu od skargi była dla niego zaskoczeniem. W dalszej części zażalenia przedstawił argumentację dotyczącą trudnej sytuacji materialnej. Do zażalenia skarżący załączył wypełniony druk PPF. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Takimi pismami są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należą do nich: podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). W tej sprawie wnoszący skargę nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też na podstawie orzeczenia sądu. Wprawdzie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy w tym postępowaniu, ale uczynił to dopiero na etapie zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Jak wynika z akt sprawy, kolejnym zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący został wezwany do złożenia oświadczenia, czy jego pismo z dnia [...] marca 2017 r., zgodnie z jego nazwą, stanowi zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, czy też – na co wskazywała jego treść – jest to wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z brakiem odpowiedzi skarżącego na to zarządzenie, WSA w Gliwicach przyjął, że pismo skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. stanowi zarówno zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji skierował to zażalenie wraz z aktami sprawy do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem, a argumentacja strony przedstawiona w zażaleniu nie podważa tej oceny. Zaskarżenie zarządzenia Przewodniczącego w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu prowadzi do tego, że Naczelny Sąd Administracyjny ocenia, czy zachodziły podstawy prawne do wezwania o uiszczenie wpisu i czy wysokość tej opłaty została określona zgodnie z obowiązującymi przepisami. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji SKO w Katowicach jest kara pieniężna w wysokości 500 zł z tytułu niezwrócenia certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie drogowym. W tej sytuacji, zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawidłowo Przewodniczący Wydziału II WSA w Gliwicach ustalił wpis na 100 zł, gdyż przepis ten stanowi, że w sprawach, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi do 10 000 zł, pobiera się wpis stosunkowy w wysokości 4%, nie mniej niż 100 zł. Pozostałe kwestie podnoszone w zażaleniu, dotyczące trudnej sytuacji materialnej skarżącego nie mogły być przedmiotem oceny na tym etapie postępowania, bowiem stanowią one uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, który dopiero będzie rozpoznawany przez Sąd pierwszej instancji. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.