II GZ 443/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 1008/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 października 2024 r. nr SKO.K/41.3/1723/2024/13351/ŁZ w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 17 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 1008/24, odmówił S.M. (dalej: skarżąca) wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 października 2024 r. w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy. Sąd I instancji wskazał, że w skardze na powołaną decyzję skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania z uwagi na to, że zaskarżona decyzja wyrządza skarżącej niepowetowaną szkodę w rozumieniu szkody majątkowej i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejsze orzeczenie uwzględniające argumentację skarżącej. Wskazano, iż wykonalność decyzji naraża skarżącą na utratę miejsca pracy z powodu uniemożliwienia jej realizacji podstawowych obowiązków służbowych, jak również że znalezienie miejsca pracy bez możliwości korzystania z prawa jazdy stanowi aktualnie ogromne utrudnienie. Legitymowanie się prawem jazdy zalicza się bowiem do podstawowych, elementarnych umiejętności pracowników. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarżąca wskazała jedynie ogólnikowe okoliczności mające stanowić dla skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków powołując się na ich oczywistość. Sąd podkreślił, że wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej nie zawierał szczegółowego odniesienia się do wymagań i warunków pracy skarżącej czy skutków jakie zaskarżona decyzja powoduje w stosunku do skarżącej. Wskazano również, że skarżąca nie przedłożyła stosownej dokumentacji korespondującej z oświadczeniami zawartymi we wniosku. W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wniosła zażalenie od powyższego postanowienia Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, pomimo przedstawienia istotnych okoliczności faktycznych stanowiących wiedzę powszechną, które jednoznacznie wskazują na realne ryzyko wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków; 2. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnikliwej oceny przedstawionych okoliczności i nieuwzględnienie rzeczywistych skutków wykonania decyzji dla skarżącej w oparciu o wiedzę powszechnie dostępną; 3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak szczegółowego odniesienia się do argumentacji skarżącej w uzasadnieniu postanowienia oraz brak wyjaśnienia, dlaczego uznano, że przedłożone argumenty nie spełniają przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z powszechnie znanym stanowiskiem wymagań przy przyjęciu do pracy posiadania prawa jazdy i możliwości korzystania z prawa jazdy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody wymienione w powyższym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. np. postanowienia NSA: z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA: z 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające samo złożenie wniosku bez wyczerpującego uzasadniania, w tym odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację przedstawioną przez Sąd I instancji w zakresie braku podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona przez skarżącą w zażaleniu. Skarżąca zarówno we wniosku jak i w zażaleniu ograniczyła się bowiem do ogólnikowych i generalnych twierdzeń dotyczących uzależnienia swego zatrudnienia od posiadania ważnego prawa jazdy oraz trudności w znalezieniu nowego miejsca pracy w przypadku jego braku. Wskazanie powyższych okoliczności nie zostało przez skarżącą rozwinięte, nie wyjaśniono kim jest z zawodu czy i w jaki sposób brak posiadania prawa jazdy miałby przyczynić się do utraty zatrudnienia. Twierdzenia te nie zostały również poparte jakąkolwiek dokumentacją. W zażaleniu wskazano jedynie, że powyższe okoliczności stanowią wiedzę powszechną jednoznacznie wskazującą na realne ryzyko wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Należy ponownie podkreślić, że instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady jej wykonalności i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz nie musi tego robić. Z kolei dla wykazania, że zachodzą przesłanki opisane w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Wobec tego należy wskazać, że przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie była wystarczająca do stwierdzenia uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie odnosiła się bowiem do konkretnych okoliczności ściśle powiązanych z sytuacją skarżącej. W przedmiotowej sprawie nie było więc podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu I instancji oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Z związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.