II GZ 44/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A1. S. i A2. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2295/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A1. S. i A2. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 maja 2024 r., nr 250/2024/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2295/24, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę A. S. i A1. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 maja 2024 r., w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 15 lipca 2024 r., A1. S. została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, poprzez podanie własnego numeru PESEL, a także do sprecyzowania czy skarga została wniesiona w imieniu własnym, czy także w imieniu drugiej wspólniczki spółki cywilnej – A. S. W przypadku odpowiedzi twierdzącej wezwano A1. S. do nadesłania w terminie 7 dni pełnomocnictwa do działania w imieniu A. S. przed sądami administracyjnymi, alternatywnie do podpisania skargi przez A. S. oraz wskazania jej numeru PESEL. W zarządzeniu pouczono, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. WSA wskazał, że z akt sprawy wynika, iż ww. wezwanie zostało doręczone A1. S. w dniu 30 sierpnia 2024 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 6 września 2024 r. A1. S. w wyznaczonym terminie nadesłała pełnomocnictwo do reprezentowania A. S. w niniejszym postępowaniu, jednak nie uzupełniła braków formalnych skargi poprzez podanie numerów PESEL skarżących. Odrzucając skargę WSA wskazał na treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. oraz art. 57 § 1 p.p.s.a. i stwierdził, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego obwarowane jest spełnieniem szeregu wymogów formalnych, bez spełnienia których skarga nie może być merytorycznie rozpoznana. Jednym z takich wymogów jest wskazanie w skardze numeru PESEL strony, będącej osobą fizyczną. Zdaniem Sądu, skarżące - pomimo stosownego wezwania - nie uzupełniły braków skargi w tym zakresie, co skutkowało jej odrzuceniem. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły skarżące, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i uznanie, że strona w wyznaczonym terminie nie uzupełniła skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżąca – A1. S. uzupełniła braki poprzez wskazanie w skardze nr PESEL i dołączyła udzielone pełnomocnictwo do działania w imieniu A. S., wysyłając pocztą na adres Sądu w dniu 5 września 2024 r., a więc w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, WSA zasadnie odrzucił skargę, ponieważ jej brak formalny w zakresie nadesłania numerów PESEL obu skarżących nie został usunięty w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi usuwalny - na wezwanie Sądu - brak formalny wniesionego środka zaskarżania, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, w tym również braku w postaci niewskazania numerów PESEL obu skarżących, doręczono autorce skargi – A1. S. (której jedyny podpis widniał pod wniesioną do Sądu skargą) w dniu 30 sierpnia 2024 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, wskazujące tę właśnie datę (vide: karta nr 26 akt sądowych). Siedmiodniowy termin na wykonanie ww. wezwania upłynął zatem w dniu 6 września 2024 r., co słusznie zauważył WSA. W okolicznościach niniejszej sprawy trafnie Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca A1. S. w wyznaczonym terminie uzupełniła brakujące pełnomocnictwo do reprezentowania A. S. w toczącym się postępowaniu, jednakże nie uzupełniła drugiego z braków formalnych, tj. nie wskazała numerów PESEL skarżących. Wskazać w tym miejscu należy, że w aktach sądowych, na kartach 29-30, znajduje się całość przesłanej na wezwanie Sądu korespondencji skarżącej. Obejmuje ona pełnomocnictwo udzielone A1. S. przez drugą skarżącą – A. S. oraz kopertę, w której przesyłka ta została nadana na adres WSA. Prawdą jest twierdzenie skarżącej, iż przesyłka ta została nadana w dniu 5 września 2024 r., co bezspornie wynika z daty stempla pocztowego umieszczonego na kopercie nadania, jednakże nie może ujść uwadze, iż niniejsza przesyłka zawierała jedynie pełnomocnictwo, a zatem dokonano usunięcia jednego z braków formalnych skargi. Okoliczność braku w kopercie dodatkowej korespondencji, w tym również brak pisma przewodniego, z którego mogłoby wynikać jakie dokumenty zostały nadesłane do Sądu, odnotowano w aktach sprawy na karcie nr 28, tuż po wpływie korespondencji na Biuro Podawcze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z prezentaty potwierdzającej wpływ przesyłki do Sądu wynika jednoznacznie, że przesyłka ta zawierała jeden załącznik. Skoro zaś w kopercie nadesłano odpis pełnomocnictwa udzielonego A1. S. przez skarżącą A. S., a jak wywiedziono powyżej przesyłka zawierała tylko jeden załącznik, oczywistym jest, iż pozostałego braku formalnego skargi poprzez wskazanie numerów PESEL skarżących w żaden sposób nie uzupełniono. Nie dokonano tego ani odrębnym pismem nadesłanym wraz z pełnomocnictwem w tej samej kopercie, ani też poprzez przesłanie ponownie skargi uzupełnionej o brakujące numery PESEL – jak tego dokonała skarżąca dopiero załączając tak uzupełnioną skargę do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Ustawodawca nie przewidział żadnych prawnych możliwości uzupełnienia przez Sąd braków formalnych pism procesowych, zaś przepisy art. 46 § 2 pkt 1 lit. b), art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Tym samym, w przypadku nieuzupełnienia przez stronę braku formalnego skargi poprzez podanie numerów PESEL skarżących w zakreślonym terminie, tj. do dnia 6 września 2024 r., Sąd I instancji zobowiązany był do odrzucenia skargi. Wskazać należy, że przesłanka odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zachodzi również wówczas, jeżeli braków formalnych wniesionego środka zaskarżenia było więcej, zaś strona wezwanie Sądu do ich usunięcia wykonała w części, czyli tylko poprzez uzupełnienie jednego ze stwierdzonych braków. W związku z powyższym, skoro skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi poprzez podanie numerów PESEL i została pouczona o skutkach niedochowania terminu wyznaczonego na dokonanie tej czynności, niewykonanie wezwania w zakreślonym przez Sąd terminie musiało skutkować odrzuceniem skargi. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.