II GZ 426/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2297/23 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w B. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezgodności wyrobów z ustawą tytoniową postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd pierwszej instancji", "WSA") postanowieniem z 15 grudnia 2023 r., odrzucił skargę E. Sp. z o.o. w B. (dalej: "skarżąca"), "Spółka") na decyzję Ministra Zdrowie (dalej: "Minister", "organ") z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezgodności wyrobów z ustawą tytoniową. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 13 września 2023 r. (data nadania) Spółka, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przesłała skargę na powyższą decyzję Ministra Zdrowia z [...] sierpnia 2023 r. W skardze oraz na kopercie wpisano nazwę właściwego organu, tj. Ministra Zdrowia, lecz na kopercie podano adres Izby Administracji Skarbowej w [...] i do tego podmiotu skarga wpłynęła 25 września 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] jeszcze tego samego dnia, tj. 25 września 2023 r., przekazał skargę według właściwości do Ministra Zdrowia. Korespondencja zawierająca skargę została nadana do Ministra Zdrowia w dniu 26 września 2023 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego: • art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi w sytuacji, gdy została ona złożona z zachowaniem ustawowego terminu, • art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez odrzucenie skargi Spółki z powodu zbyt daleko posuniętego formalizmu, naruszającego zasadę proporcjonalności, • art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 45 w zw. z art. 77 ust. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. poprzez niesłuszne odrzucenie skargi, co w konsekwencji naruszyło zapewnione konstytucyjne prawo do sądu, tj. do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W uzasadnieniu zażalenia Spółka przedstawiła argumentację na poparcie wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o oddalenie w całości zażalenia jako bezzasadnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. i na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę odrzucił. Jak wynika bowiem z akt sprawy zaskarżona decyzja została doręczoną skarżącemu 16 sierpnia 2023 r. Zatem ustawowy termin do jej zaskarżenia upływał 15 września 2023 r. Choć pełnomocnik skarżącej wysłał skargę 13 września 2023 r. adresując skargę do Ministra Zdrowia, jednakże wskazał adres Izby Administracji Skarbowej w [...], do której skarga wpłynęła 25 września 2023 r. Skarga do właściwego organu została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 26 września 2023 r., a więc po upływie terminu do jej wniesienia. Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w zażaleniu, dotyczącej niezasadności odrzucenia skargi jako wniesionej w terminie stwierdzić należy, że zarzuty te są bezpodstawne. Zasadą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wnoszenie skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt. Złożenia skargi do niewłaściwego organu, nawet w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżonego aktu, nie skutkuje wniesieniem skargi z zachowaniem terminu. W przypadku złożenia przez skarżącego skargi do organu niewłaściwego, organ powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej. W związku z powyższym słusznie, Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. i prawidłowo postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Regulacja zawarta w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku wniesienia skargi po upływie terminu do jej wniesienia, sąd ma obowiązek skargę odrzucić bez badania przyczyny naruszenia terminu. Za niezasadne należy także uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji dotyczących prawa do sądu oraz zasady proporcjonalności ponieważ ze względu na odrzucenie skargi, jako wniesionej z uchybieniem terminu, nie doszło do jej merytorycznego rozpoznania. Chociaż Konstytucja gwarantuje prawo do sądu, jednakże nie jest ono na tyle niczym nie ograniczone, że strona może bez żadnej konsekwencji wnieść skargę po upływie ustawą określonego terminu, zaś sąd administracyjny, przyjmie w ramach "uznania", że na użytek danej sprawy nie zastosuje kategorycznej normy określonej w art. 58 1 pkt 2 p.p.s.a. i rozpozna skargę wniesioną po terminie, czego najwyraźniej oczekuje skarżąca Spółka. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.