II GZ 409/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 4480/23 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze sprzeciwu J. S. od decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 22 czerwca 2023 r. nr EA-b-854/73/23 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich postanawia: odrzucić zażalenie.

I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4480/23, oddalił sprzeciw J. S. (dalej "skarżący") od decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 22 czerwca 2023 r., nr EA-b-854/73/23, w przedmiocie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Odpis wydanego wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o przymusie radcowsko-adwokackim, doręczono skarżącemu w dniu 23 lutego 2024 r. (ZPO k. 52). Pismem z dnia 18 marca 2024 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku, sporządzoną osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4480/23, odrzucił skargę kasacyjną J. S. od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2023r., sygn. akt VI SA/Wa 4480/23. W uzasadnieniu Sąd odwołując się treści do art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazał, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego. Tym samym, skoro skarżący wniósł skargę kasacyjną osobiście (niesporządzoną przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego), wbrew pouczeniu doręczonemu skarżącemu wraz z odpisem wyroku, to jego skarga kasacyjna podlegała na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzuceniu. II. Skarżący pismem z dnia 6 maja 2024 r. podpisanym osobiście, złożył zażalenie na postanowienie WSA z dnia 4 kwietnia 2024 r. Skarżący stwierdził, że w postanowieniu wskazano art. 175 § 1 p.s.s.a., który stanowi, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego. Zdaniem skarżącego, sformułowanie "powinna", zgodnie ze słownikowym brzmieniem, jest pewnym zaleceniem, a nie przymusem. Wskazany przepis nie sankcjonuje, że w razie wniesienia skargi przez osobę niewymienioną we wskazanym przepisie, zostanie ona odrzucona. O sytuacji, w której wniesienie przez stronę skargi, która okaże niedopuszczalna z powodu braku jej sporządzenia przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego, nie stanowi także podany w postanowieniu art. 178 p.p.s.a. Skarżący stwierdził, że skarga kasacyjna została wniesiona w terminie, w związku z czym winna zostać przyjęta do rozpoznania, ewentualnie w razie faktycznej konieczności sporządzenia i podpisania skargi przez fachowy podmiot, skarżący powinien zostać wezwany do uzupełnienia braków pisma na podstawie art. 49 p.p.s.a. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Na wstępie NSA wskazuje, że możliwość wniesienia środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Środkiem takim jest skarga kasacyjna oraz zażalenie. Wniesienie każdego ze wskazanych środków łączy się z obowiązkiem zachowania określonych wymogów formalnych. W przypadku zażalenia są to wymogi ogólne przewidziane dla każdego pisma procesowego (art. 46 p.p.s.a.) oraz szczególne, związane z zażaleniem jako takim, wskazane w art. 194 § 3 p.p.s.a. Potwierdza to treść tego ostatniego przepisu, który przewiduje, że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. W art. 194 § 4 p.p.s.a. wskazuje się dodatkowy wymóg dla konkretnego rodzaju zażalenia, jakim jest zażalenie dotyczące postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi wprost, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno również być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Zatem w przypadku skorzystania z możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, należy przedsięwziąć konieczne działania, aby zażalenie zostało sporządzone stosownie do powyższego wymogu tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego, tj. przez adwokata lub radcę prawnego albo przez osoby wskazane w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Zawarte w art. 194 § 4 p.p.s.a. pojęcie "sporządzenie" należy rozumieć jako "napisanie i podpisanie" zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła zażalenie (zob. postanowienie NSA z 29 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1376/14, to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega zatem wątpliwości, że formalnym warunkiem skutecznego wniesienia tego środka zaskarżenia, wymaganym konkretnym przepisem prawa, od którego skarżący nie mógł zostać zwolniony i który pozostaje wiążący także dla sądu, było sporządzenie i wniesienie go przez podmiot wskazany w przywołanych przepisach. Jak bowiem jednolicie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (zob. postanowienie NSA z 7 września 2012 r., sygn. akt II OZ 550/12). Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie skarżącego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA z: 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II GZ 201/21; 2 października 2012r., sygn. akt II OZ 832/12; 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11). Skoro zatem powołany wyżej przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, to niesporządzenie zażalenia we wskazany sposób jest nieusuwalnym brakiem, niepodlegającym konwalidowaniu i uzasadniającym odrzucenie zażalenia (por. postanowienia NSA z: 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OZ 208/21; 11 marca 2021 r., sygn. akt II GZ 41/21). Skarżący nie wykazał, że należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego sporządzenia zażalenia w przedmiotowej materii, zgodnie z art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Z treści art. 175 § 2-3 wynika bowiem, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli sporządza go sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli wnosi je prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy sporządza je doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej). Posiadanie uprawnień do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej lub zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej musi być udokumentowane wraz ze złożeniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, że przy doręczeniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, skarżącego pouczono o warunkach skutecznego jego zaskarżenia. Pomimo jasnej treści przepisu art. 175 § 1-3 p.p.s.a i wbrew prawidłowemu pouczeniu udzielonemu przez WSA, skarżący sporządził osobiście zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2024 r., którym została odrzucona skarga kasacyjna (również sporządzona osobiście przez skarżącego). Działanie takie, w świetle przedstawionych przepisów prawa, musi skutkować odrzuceniem wniesionego przez skarżącego zażalenia z 6 maja 2024 r., jako niespełniającego przymusu adwokacko-radcowskiego wynikającego z art. 194 § 4 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu zażalenia, działając na podstawie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 194 § 4 p.p.s.a.