II GZ 406/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2026 r. sygn. akt VI SAB/Wa 181/23 w zakresie odrzucenia zażalenia oraz zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 kwietnia 2026 r., sygn. akt VI SAB/Wa 181/23, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), w sprawie ze skargi J. P. (dalej: skarżący) na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozpoznania odwołania odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 stycznia 2026 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej (z powodu jej sporządzenia z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego) oraz zwrócił skarżącemu 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zażalenie na postanowienie z 5 stycznia 2026 r. skarżący przesłał drogą elektroniczną jako załącznik do pisma ogólnego. Sąd zwrócił uwagę, że pismo ogólne zostało podpisane przez skarżącego zweryfikowanym prawidłowo kwalifikowanym podpisem elektronicznym, natomiast załączone zażalenie takiego podpisu nie zawierało, więc dotknięte było brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 194 § 3 p.p.s.a. i art. 46 § 2a p.p.s.a. Wezwanie do uzupełnienia przedmiotowego braku zażalenia zostało doręczone skarżącemu 11 marca 2026 r. (k. 176 akt sądowych), zatem zakreślony przez Sąd siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego zażalenia minął 18 marca 2026 r. Sąd wyjaśnił, że do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący ww. braku zażalenia nie uzupełnił, co stanowiło przesłankę do jego odrzucenia. II Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. W zażaleniu opatrzonym datą 25 maja 2026 r. skarżący nie wskazał żadnych merytorycznych argumentów, ograniczając się jedynie do stwierdzenia: "W załączeniu podpisane podpisem elektronicznym Zażalenie na postanowienie z dnia 24.04.2026. w przedmiocie odrzucenia zażalenia sygn. akt VI SAB/Wa 181/23 wraz z załącznikami" i oświadczył, że rezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznawane w niniejszym postępowaniu zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu wcześniejszego zażalenia z powodu nieuzupełnienia jego braku formalnego poprzez podpisanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W świetle art. 46 § 2b p.p.s.a., zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca zażalenie, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do jego odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 stycznia 2026 r. drogą elektroniczną poprzez platformę teleinformatyczną ePUAP, przy czym wniesione zażalenie było załącznikiem do pisma przewodniego skarżącego, zaś podpis elektroniczny został złożony wyłącznie pod tym właśnie pismem przewodnim, a nie pod załączonym przez skarżącego zażaleniem. Tej okoliczności skarżący nie kwestionuje. W uchwale z 6 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I FPS 2/21, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wymóg podpisania skargi ma na celu legitymizację jej treści przez stronę skarżącą albo przez osobę działającą w jej imieniu. Podpisanie pisma procesowego, a w szczególności skargi, potwierdza zatem wolę skierowania do sądu administracyjnego środka prawnego o określonej treści. Taka interpretacja zmierza do tego, aby nie było wątpliwości, czy w istocie strona załączyła do pisma ogólnego w platformie ePUAP zamierzoną treść skargi. Pewności tej brakuje, gdy podpisane zostało tylko pismo ogólne, które w swojej treści nie zawiera żadnych elementów skargi, ograniczając się do poinformowania o przesłaniu skargi jako załącznika do niego. Skarga powinna być więc samodzielnym dokumentem elektronicznym opatrzonym wymaganym podpisem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnię prezentowaną w ww. uchwale należy odnieść także do innych niż skarga załączników do pisma ogólnego, przesłanego za pośrednictwem platformy ePUAP (por. postanowienie NSA z 8 października 2024 r., sygn. akt III OZ 361/24). Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zatem przedstawione w powyższej uchwale poglądy i argumentację za mające zastosowanie także w tej sprawie. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż opatrzenie zaufanym podpisem elektronicznym samego pisma przewodniego nie mogło skutkować uznaniem, że podpisany w ten sposób został dokument elektroniczny w postaci zażalenia, będący załącznikiem do wniosku ogólnego. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do usunięcia, w terminie 7 dni, dostrzeżonego braku formalnego zażalenia przez jego podpisanie, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Niesporne w sprawie jest, że w wyznaczonym terminie powyższy brak formalny zażalenia nie został przez skarżącego uzupełniony. Po upływie zaś wyznaczonego przez Sąd terminu, tj. po 18 marca 2026 r., uzupełnienie braku formalnego zażalenia nie było już możliwe. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego zażalenia w terminie, co stanowiło podstawę do jego odrzucenia. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.