II GZ 404/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 2004/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "sąd pierwszej instancji, "WSA") postanowieniem z 30 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 2004/23, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi B. R. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z 27 lutego 2024 r. odrzucił skargę z powodu brak uiszczenia wpisu sądowego. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej 1 marca 2024 r. Pismem z 8 marca 2024 r. skarżąca złożyła "wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego poprzez złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych". Wyjaśniła, że nie została jej skutecznie doręczona przesyłka zawierająca zarządzenie z [...] grudnia 2023 r. wzywające ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W związku z faktem, że od dłuższego czasu pracuje za granicą i mieszka sama, nie może odbierać korespondencji. Dlatego podała adres do korespondencji gdzie zamieszkuje jej rodzina. Z informacji uzyskanej od rodziny wynika, że w grudniu nie stwierdzili informacji o awizowaniu przesyłki kierowanej do niej. Podkreśliła, że zwróciła się z reklamacją do Poczty Polskiej o wyjaśnienie przyczyn, dla których przesyłka pod tym adresem nie była awizowana. W ocenie WSA, analiza wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi prowadzi do konkluzji, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Nie stanowi takiej przesłanki, sugerowane przez wnioskującą niepozostawienie przez pracownika poczty awiza informującego o przesyłce. Z akt niniejszej sprawy, w tym z przesyłki (zawierającej wezwanie do usunięcia braków fiskalnych skargi), zwróconej do nadawcy jako niepodjętej w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 29 grudnia 2023 r. ww. korespondencję pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie umieszczono w drzwiach adresata. Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu 8 stycznia 2024 r. a także informacja o zwrocie ww. przesyłki 16 stycznia 2024 r. jako niepodjętej w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy osoby doręczającej. Argumentacja strony zawarta we wniosku a dotycząca nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłki nie została poparta żadnymi dowodami. Powyższe uniemożliwiło Sądowi zajęcie stanowiska w tym zakresie. Za dowód w sprawie nie można uznać oświadczeń samej strony wnioskującej o braku awiza, oświadczeń osób zamieszkujących pod adresem ul. [...], w kontekście dowodu z dokumentu jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W świetle powyższego nieodbieranie przez skarżącą korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje interesy. Przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący nie może dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez stronę okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o zmianę postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że nie zaistniały przyczyny i podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu zażalenia zaznaczyła, że w okresie kiedy zostało jej wysłane zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi przebywała za granicą i nie mogła sama odebrać zarządzenia, stąd też podała adres do korespondencji rodziny. Informacja o rzekomym dwukrotnym awizowaniu nie dotarła do członków rodziny skarżącej, stąd też nie została skutecznie doręczona w sposób zastępczy. Twierdzenia Sądu opierające się jedynie na pieczątkach i zapisach pracowników poczty nie mogą zostać uznane jako wyłączny dowód w sprawie, gdyż taka przesyłka nie została skutecznie awizowana pod wskazanym adresem do doręczeń i nie można przyjąć, że dokonano skutecznego doręczenia zastępczego. Skarżąca podkreśliła, że zarzut Sądu, że nienależycie dbała o swoje interesy jest całkowicie bezpodstawny, przecież po to wskazała adres dla korespondencji przebywając za granicą aby uniknąć tego typu sytuacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zdaniem NSA, kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione. Za trafną bowiem należy przyjąć ocenę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie sprostała obowiązkowi uprawdopodobnienia przesłanki braku winy, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że argumentacja skarżącej wskazana we wniosku o przywrócenie terminu i powtórzona w zażaleniu w istocie zmierza do kwestionowania prawidłowości doręczenia zastępczego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Ta argumentacja powinna być zatem podniesiona w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi, którego jednak skarżąca nie wniosła. Podniesione w sprawie okoliczności nie mogły zostać uwzględnione również w zakresie złożonego wniosku o przywrócenie terminu. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Za wystarczający dowód w sprawie nie można natomiast uznać oświadczeń skarżącej ani jej rodziny o braku pozostawienia awiza, w odniesieniu do znajdującego się w aktach sprawy dowodu z dokumentu jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, która zawiera potwierdzenie dat awizacji przesyłki, podpisy doręczającego oraz powody jej niedoręczenia. Choć skarżąca wskazywała we wniosku o przywrócenie terminu, że zwróciła się z reklamacją do Poczty Polskiej i wyjaśnienie przyczyn niedoręczenia przesyłki, jednakże nie przedstawiła wyniku postępowania reklamacyjnego ani nie poparła tych twierdzeń żadnymi dowodami. W związku z powyższym należało uznać, że operator pocztowy w sposób prawidłowy dokonał doręczenia "zastępczego" przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Mając na uwadze powyższe, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że przedstawione przez stronę okoliczności nie mogą usprawiedliwić braku jej winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafną ocenę Sądu pierwszej instancji, że przywołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie dostarczały dostatecznych podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.