II GZ 402/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 35/23 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 7 listopada 2022 r. nr SKO/41/DP-13/2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 35/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 7 listopada 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi publicznej. Sąd I instancji podał w uzasadnieniu, że pismem z dnia 16 grudnia 2022 r. K. Z. (dalej: skarżąca, strona) wniosła skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 7 listopada 2022 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 lutego 2023 r. wezwano pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa lub jego prawidłowo uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do nadesłania jednego egzemplarza odpisu skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Zdaniem Sądu I instancji pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braku formalnego skargi, ponieważ nie przedłożył dokumentu wykazującego umocowanie go do działania w imieniu skarżącej na dzień wniesienia skargi. Przedłożone pełnomocnictwo zostało bowiem udzielone 15 lutego 2023 r., a skarga podpisana przez pełnomocnika wniesiona została 16 grudnia 2022 r. (data nadania w placówce pocztowej), czyli przed udzieleniem pełnomocnictwa. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że złożenie pełnomocnictwa podpisanego przez stronę w dacie późniejszej od wniesienia skargi nie stanowiło uzupełnienia braków formalnych skargi, podczas gdy data umieszczona na dokumencie potwierdzającym istnienie pełnomocnictwa wskazuje jedynie dzień podpisania tego dokumentu, nie zaś moment faktycznego udzielenia pełnomocnictwa, a ponadto wymóg udokumentowania czynności udzielenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest spełniony poprzez pisemne potwierdzenie istniejącego pełnomocnictwa, nawet jeżeli potwierdzenie to zostanie dokonane z datą późniejszą niż czynność procesowa, do dokonania której pełnomocnictwo było wymagane, a zatem pełnomocnik skutecznie uzupełnił brak formalny w postaci przedłożenia pełnomocnictwa w terminie, co z kolei nie uzasadniało i nie pozwalało na odrzucanie skargi w niniejszej sprawie z tego powodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Braki w zakresie pisemnego dokumentu potwierdzającego istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 p.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W odniesieniu do skargi przepisy przewidują rygor jej odrzucenia w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Natomiast skarga poprawiona lub uzupełniona w terminie wywołuje skutki od dnia jej wniesienia (art. 49 § 3 p.p.s.a.). Z akt niniejszej sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej nie dołączył do skargi dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie do jej wniesienia. Zasadnie zatem został on wezwany do złożenia pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik wykonując wezwanie Przewodniczącego Wydziału w zakreślonym terminie przedłożył pełnomocnictwo udzielone mu 15 lutego 2023 r. Natomiast skarga podpisana przez pełnomocnika wniesiona została 16 grudnia 2022 r. (data nadania w placówce pocztowej), czyli przed udzieleniem pełnomocnictwa. Wprawdzie art. 37 § 1 p.p.s.a. obliguje pełnomocnika do dołączenia pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej, jednakże w doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że udzielenie pełnomocnictwa może nastąpić w czasie umożliwiającym jego złożenie w terminie wyznaczonym do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego, a złożenie pełnomocnictwa w tym terminie może być uznane za usunięcie tego braku formalnego i w konsekwencji zapobiec skutkom przewidzianym w wypadku nieuzupełnienia tego braku (por. glosa M. Jędrzejewskiej do postanowienia SN z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt IV CKN 1008/2000, OSP 2001, nr 12, poz. 180, s. 626 – 628; postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 241/05, postanowienie SN z dnia 18 września 1992 r., sygn. akt III CZP 112/92, OSNCP 1993, nr 5, poz. 75). Oznacza to, iż brak pełnomocnictwa w chwili dokonywania określonej czynności procesowej może być uzupełniony, poprzez późniejsze potwierdzenie tej czynności przez podmiot, w imieniu którego czynność została dokonana, co może nastąpić przez udzielenie pełnomocnictwa osobie, która tej czynności dokonała. Powyższe stanowisko znajduje zastosowanie w tych przypadkach, w których korzystanie z pomocy pełnomocnika zależy wyłącznie od woli mocodawcy, a zatem również w okolicznościach niniejszej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadesłanie przez pełnomocnika żądanego pełnomocnictwa z datą późniejszą niż data wniesienia skargi sanowało jej brak formalny. Odrzucenie skargi jedynie z tego powodu, że pełnomocnictwo zostało formalnie udzielone w dacie późniejszej niż wniesienie skargi stanowi nadmierny formalizm, powodujący ograniczenie prawa do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob. postanowienia NSA z dnia: 14 lipca 2022 r., sygn. akt III OZ 451/22; 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 56/20). Taka wykładnia art. 49 p.p.s.a w najpełniejszy sposób zapewnia stronom realizację ich prawa do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Oceniając, czy pełnomocnik skarżącej prawidłowo wykonał wezwanie sądu, należy mieć na uwadze, że data umieszczona na dokumencie potwierdzającym istnienie pełnomocnictwa wskazuje jedynie dzień podpisania tego dokumentu, nie zaś moment faktycznego udzielenia pełnomocnictwa (por. postanowienia NSA z dnia: 13 czerwca 2007 r., sygn. akt I OZ 420/07; 20 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 241/05). Skoro zatem pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej zostało nadesłane w wyznaczonym przez Przewodniczącego Wydziału terminie, Sąd I instancji niezasadnie odrzucił skargę, naruszając tym samym przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania stwierdzić należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. , orzekł jak w sentencji