II GZ 401/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 229/24 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 25 stycznia 2024 r. nr BP.500.123.2022.1103.LB3.522806 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 229/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 11 czerwca 2024 r. wydanego na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, którym to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. Ś. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 25 stycznia 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 11 czerwca 2024 r. wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oddalono skargę strony skarżącej. Pismem z dnia 13 czerwca 2024 r. nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 14 czerwca 2024 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. W dniu zaś 17 czerwca 2024 r. doręczono skarżącemu odpis sentencji wyroku. Wobec powyższego Sąd uznał, że w świetle art. 139 § 4 p.p.s.a. oraz art. 141 § 2 p.p.s.a., a także realiów rozpoznawanej sprawy, wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien być zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku. W niniejszej zaś sprawie przedmiotowy wniosek zgłoszony został jeszcze przed doręczeniem odpisu sentencji wyroku, a zatem – w ocenie Sądu – przedwcześnie. W związku z tym Sąd wyjaśnił, że w razie złożenia przedwczesnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, sąd odmawia sporządzenia takiego uzasadnienia. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że wniosek o uzasadnienie wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym złożony po jego wydaniu, ale przed jego doręczeniem stronie, jest bezskuteczny i uzasadnia odmowę sporządzenia uzasadnienia, podczas gdy wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym istnieje w obrocie prawnym od dnia jego wydania (podpisania), zaś wniosek o jego uzasadnienie złożony przed doręczeniem wyroku nie jest przedwczesny, albowiem dotyczy wyroku istniejącego. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 zdanie 1 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządzane jest na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Otrzymanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem jest niezbędnym warunkiem do wywiedzenia skargi kasacyjnej, ponieważ od momentu jego doręczenia rozpoczyna swój bieg termin do wniesienia tego środka odwoławczego. W niniejszej sprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę strony skarżącej. Zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2024 r. Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarządził w punkcie I doręczenie odpisu sentencji wyroku skarżącemu oraz pełnomocnikowi organu wraz z pouczeniem. Pismem z dnia 13 czerwca 2024 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 14 czerwca 2024 r., skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu 17 czerwca 2024 r. doręczono skarżącemu odpis sentencji wyroku. Natomiast postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji wyraził stanowisko, zgodnie z którym wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku zgłoszony przed doręczeniem odpisu sentencji wyroku jest przedwczesny i z tego względu nie może być uwzględniony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji, wyrażone w rozpoznawanej sprawie, nie zasługuje na akceptację. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, w którym przyjęto, że w sytuacji, gdy strona zgłosi wniosek o sporządzenie uzasadnienia przed dniem ogłoszenia wyroku, to sąd powinien odmówić sporządzenia tego uzasadnienia. Należy jednak odróżnić sytuację wskazaną powyżej od tej występującej w rozpoznawanej sprawie. Przede wszystkim podkreślić należy, że wyrok w niniejszej sprawie zapadł na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2024 r., natomiast strona nadała pismo zawierające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 14 czerwca 2024 r. A zatem wniosek skarżącego – sporządzony wprawdzie przed doręczeniem odpisu sentencji wyroku – został nadany w dniu 14 czerwca 2024 r., a zatem już po wydaniu wyroku. Podkreślenia w tym miejscu wymaga to, że zgodnie z art. 139 § 5 p.p.s.a. wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, podlega niezwłocznie publicznemu udostępnieniu w sekretariacie sądu, przez okres czternastu dni. Wobec tego strona ma możliwość zapoznania się z zapadłym rozstrzygnięciem jeszcze przed doręczeniem jej odpisu. Wspomnieć także należy, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że, gdy strona zgłosi wniosek o sporządzenie uzasadnienia przed dniem ogłoszenia wyroku, to sąd powinien odmówić sporządzenia tego uzasadnienia, jednakże, jeżeli sąd nie uczyni tego do czasu ogłoszenia orzeczenia, to złożony przez stronę wniosek przestaje być przedwczesny i należy nadać mu bieg, w szczególności wzywając stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 333; postanowienia NSA z dnia: 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 231/13; 16 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 106/11; 7 listopada 2007 r., sygn. akt I OZ 803/07). W świetle powyższego tym bardziej wymaga podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie złożony przez stronę wniosek nie mógł zostać uznany za przedwczesny i należało nadać mu bieg. Odmowa sporządzenia uzasadnienia tego wyroku w takiej sytuacji jest – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nadmiernym formalizmem, w związku z tym zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.