II GZ 40/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 245/25 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 21 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 października 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 245/25, odrzucił skargę kasacyjną A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2025 r. w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 21 listopada 2024 r. w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oraz postanowił zwrócić skarżącej 100 złotych uiszczone tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Przedstawiając stan sprawy, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że opisany wyżej wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2025 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej 28 sierpnia 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 51 akt sądowych). Pełnomocnik strony skarżącej 26 września 2025 r. nadał skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (koperta, w której nadano skargę kasacyjną – k. 61 akt sądowych). Pismem z 2 października 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o przekazanie sprawy do właściwego sądu wraz ze sprostowaniem oczywistej omyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wraz z pismem z 6 października 2025 r. przekazał skargę kasacyjną Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Korespondencja wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 9 października 2025 r. (k. 54 i n. akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), przede wszystkim stwierdził, że ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął 29 września 2025 r. Skarga kasacyjna została nadana 26 września 2025 r. dnia na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a nie właściwego w tej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przekazał ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz pismem z 6 października 2025 r., które to wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 9 października 2025 r. (k. 54 i n. akt sądowych). Skarżąca nie dochowała zatem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wynikającego z art. 177 § 1 p.p.s.a. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 225 p.p.s.a. w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na stwierdzeniu, że skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżąca złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z potwierdzenia nadania oraz odbioru przesyłki zawierającej "skargę" do WSA w Gliwicach na okoliczność możliwości przekazania "skargi" przez ten Sąd w terminie do WSA w Warszawie. Ponadto skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i nadanie sprawie biegu. W zażaleniu skarżąca przyznała, że skarga kasacyjna została wysłana do niewłaściwego Sądu, jednak nastąpiło to jeszcze trzy dni przed upływem terminu do jej wniesienia. Gdyby WSA bezzwłocznie (w tym samym dniu) nadał skargę do WSA w Warszawie, termin do złożenia skargi zostałby zachowany. Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie nastąpiło pismem z 6 października 2025 r. przy czym czynność ta została wykonana na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej z 3 października 2025 r. Od momentu wpływu skarg do momentu jej przekazania upłynęło zatem 7 dni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z przepisu tego wynika, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej znaczenie ma data nadania przesyłki i to na adres właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a więc tego, który wydał zaskarżone orzeczenie. Datą wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku złożenia jej do niewłaściwego miejscowo sądu jest data przekazania skargi kasacyjnej przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego (zob. postanowienia NSA z dni: 20 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 958/20, 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 119/16, 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1613/15). Bezspornym jest, że wyrok z dnia 22 maja 2025 r. wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej (na ręce jej pełnomocnika) 28 sierpnia 2025 r. W konsekwencji, mając na uwadze art. 177 § 1 i art. 83 § 2 p.p.s.a., trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 29 września 2025 r. W dniu 26 września 2025 r. zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przesyłka zawierająca skargę kasacyjną, oddana została w placówce pocztowej operatora i dotarła do siedziby adresata 30 września 2025 r., co potwierdza umieszczona na niej prezentata (k. 55 akt WSA). W dniu 7 października 2025 r. przekazano skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym skarżąca nie dochowała ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Rację ma pełnomocnik skarżącej, że czynność przekazania skargi kasacyjnej do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna być dokonana niezwłocznie, aby nie pogarszać sytuacji procesowej strony. Istotnie, skoro skarga kasacyjna wpłynęła do WSA w Gliwicach 30 września 2025 r., co wynika z daty prezentaty, a została przekazana do Sądu właściwego miejscowo w wykonaniu zarządzenia z 6 października 2025 r., dopiero 7 października 2025 r., można mieć wątpliwości co do bezzwłocznego charakteru tego przekazania. Jednocześnie, trudno jednak nie zauważyć, że już w dacie wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przesyłki zawierającej skargę kasacyjną (wtorek 30 września 2025 r.) termin do skutecznego wniesienia tej skargi kasacyjnej był zamknięty, gdyż upłynął dzień wcześniej, w poniedziałek 29 września 2025 r. W zażaleniu skarżąca powołuje się na "potwierdzenie nadania oraz odbioru przesyłki znajdującego się na stronie Poczty Polskiej" na okoliczność odbioru przesyłki przez WSA w Gliwicach w ostatnim dniu terminu otwartego do złożenia skargi kasacyjnej. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę wyrażoną już w orzecznictwie, że prezentata stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone (tak m.in. NSA w postanowieniu z 10 maja 2018 r. sygn. akt I GZ 121/18). Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem ocenę wyrażoną przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którą skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2025 r. Skargę kasacyjną od tego wyroku skarżąca wniosła 7 października 2025 r., bowiem w tym dniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, do którego wpłynęła skarga kasacyjna, wysłał ją do właściwego miejscowo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 p.p.s.a., jako spóźnioną. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.