II GZ 391/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2026 r. sygn. akt VI SA/Wa 1046/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.M. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia 18 lutego 2026 nr EA-b-400/140/26 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń polną do celów ochrony osobistej postanawia: oddalić zażalenie.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 czerwca 2026 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1046/26) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.M. (dalej przywołany jako: "Skarżący", "Strona") na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 18 lutego 2026 r. nr EA-b-400/140/26 w przedmiocie cofnięcie pozwolenia na broń palną do celu ochrony osobistej W treści uzasadnienia WSA wskazał, że Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji, wskazując, że brak wstrzymania wykonania skarżonej decyzji spowoduje zarówno szkodę majątkową, wynikającą z konieczności niezwłocznego zbycia broni w warunkach przymusu i presji czasu (ryzyko sprzedaży poniżej wartości rynkowej) albo z trwałego pozbawienia broni cech użytkowych (co typowo istotnie obniża wartość rzeczy) oraz szkodę niemajątkową, polegającą na istotnym i realnym ograniczeniu sfery praw i bezpieczeństwa skarżącego w okresie zawisłości sporu sądowego (przy braku dokonanych ustaleń organu, aby skarżący stanowił zagrożenie dla siebie lub porządku publicznego). Wobec powyższego WSA stwierdził, że podane przez Skarżącego okoliczności nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konsekwencją wykonania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń jest zbycie broni, przy czym nie stanowi to samoistnej podstawy przemawiającej za zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2024 r. poz. 485) wynika bowiem, że osoba która utraciła uprawnienie do posiadania broni lub której unieważniono kartę rejestracyjną broni pneumatycznej, jest obowiązana niezwłocznie zbyć broń i amunicję do tej broni. Ponadto w myśl ust. 3 ww. przepisu jeżeli broń nie zostanie zbyta w terminie 30 dni, należy ją złożyć wraz z amunicją do depozytu właściwego organu Policji. Wobec powyższego zarówno złożenie broni do depozytu policyjnego, jak i zbycie broni, należą do zwyczajnych następstw decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni i nie mają charakteru nadzwyczajnego, który pozwalałby na wstrzymanie wykonania decyzji. Ponadto, brak możliwości korzystania z posiadanej broni sam w sobie stanowi dla skarżącego dolegliwość, jednak nie powoduje ona trwałych, czy też niemożliwych do przezwyciężenia z finansowego punktu widzenia skutków. Trudno w tej mierze przyjąć, że szkoda, którą poniósł skarżący w związku z wydaniem skarżonej decyzji jest znacznych rozmiarów, czy też wynikające z niej skutki są trudne do odwrócenia. 2. Zażalenie na ww. postanowienie złożył Skarżący, zaskarżając je w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonej postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Głównego Policji z 18 lutego 2026 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z 22 grudnia 2025 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie z uwzględnieniem wskazań co do dalszego postępowania i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie: I. art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na błędnym przyjęciu, że Skarżący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy: 1. wykonanie decyzji skutkuje koniecznością niezwłocznego zbycia broni, złożenia jej do depozytu lub trwałego pozbawienia cech użytkowych - a żadna z tych okoliczności nie jest odwracalna po ewentualnym późniejszym uchyleniu decyzji przez Sąd; 2. Sąd i instancji w sposób formalistyczny i pobieżny odniósł się do argumentów Skarżącego, całkowicie pomijając szczególny kontekst sprawy, w tym podtrzymywaną przez skarżącego deklarację wzmocnienia potencjału obronnego Rzeczypospolitej Polskiej oraz brak jakichkolwiek negatywnych przesłanek po stronie Skarżącego; 3. Sąd błędnie zinterpretował pojęcie "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków", sprowadzając je wyłącznie do kwestii możliwości zbycia broni, podczas gdy w sprawie chodzi o nieodwracalną utratę konkretnego egzemplarza broni oraz o szkodę niemajątkową polegającą na pozbawieniu możliwości realizacji konstytucyjnie chronionego prawa do obrony oraz deklarowanej gotowości do wzmocnienia potencjału obronnego państwa. II. Art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 7 k.p.a., polegające na pominięciu przez Sąd okoliczności faktycznej o istotnym znaczeniu dla oceny wniosku, mianowicie niespójnej i niejednolitej praktyki organów Policji w zakresie wszczynania postępowań o cofnięcie pozwolenia na broń wobec byłych żołnierzy zawodowych - co prowadzi do dowolnego i nierównego traktowania obywateli w analogicznych sytuacjach faktycznych, a w konsekwencji narusza standardy państwa prawnego oraz podważa zaufanie obywateli do organów państwa. III. Art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia postanowienia w sposób niepozwalający na pełne odtworzenie toku rozumowania Sądu, w szczególności w zakresie oceny argumentów dotyczących deklaracji wzmocnienia potencjału obronnego RP oraz niejednolitości praktyki organów, co uniemożliwia skuteczną kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 3. zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Strona powinna w tym celu należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i aktualnych dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. 5. W sprawie analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Sądu I instancji, zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie uprawdopodobnił w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. 6. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafne było spostrzeżenie WSA wskazujące na to, że zarówno złożenie broni do depozytu sądowego, jak i samo jej zbycie należą do zwyczajnych następstw decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni (tu do celów kolekcjonerskich) i nie mają charakteru ekstraordynatoryjnego, uzasadniającego zastosowanie ochrony tymczasowej. Dodać należy, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie łączy się z powstaniem dla Skarżącego skutków o charakterze nieodwracalnym. Oczywiście brak możliwości korzystania z posiadanej broni sam w sobie stanowi dla Skarżącego dolegliwość, jednak stan ten nie powoduje trwałych, czy też niemożliwych do przezwyciężenia z finansowego punktu widzenia skutków. Trudno w tej mierze przyjąć, że szkoda, którą poniósł Skarżący w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji jest znacznych rozmiarów albo że wynikające z niej skutki są trudne do odwrócenia. Skarżący nie wykazał wystąpienia wspomnianych okoliczności. 7. Również argumenty podniesione w zażaleniu nie stanowią uzasadnionej podstawy do przyjęcia, że wykonanie kwestionowanej decyzji przed rozpoznaniem skargi sprowadzi na Stronę niebezpieczeństwo, o którym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Niebezpieczeństwa w postaci doznania szkody w znacznych rozmiarach Skarżący upatruje z jednej strony w konieczności sprzedaży po – w jego ocenie - zaniżonej cenie posiadanej broni, a w przypadku jej niesprzedania do pozbawienia jej cech użytkowych, co oznacza jej zniszczenie. Tymczasem przepisy cytowanej powyżej ustawy o broni i amunicji, przyznające Skarżącemu prawo do decydowania o dalszych losach broni i amunicji zabezpieczają jego interesy jako właściciela broni i eliminują niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonania decyzji, w postaci konieczności sprzedaży broni. Stosownie do treści art. 22 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy o broni i amunicji, w sytuacji, gdy tak jak w sprawie, Skarżący utracił uprawnienie do posiadania broni palnej, to jest on zobowiązany do zbycia posiadanej broni, w terminie 30 dni. Jednakże w sytuacji, gdy we ww. terminie broń nie zostanie zbyta Skarżący ma możliwość złożenia jej do depozytu właściwego organu Policji (art. 22 ust. 3 ustawy o broni i amunicji). Zatem Skarżący może uniknąć ewentualnej szkody związanej z koniecznością zbycia broni lub pozbawienia jej cech użytkowych, składając ją do właściwego depozytu. Wprawdzie również w zakresie złożenia do depozytu broni Skarżący wskazuje, że "jak wynika z praktyki organów Policji, broń złożona do depozytu podlega okresowym kontrolom technicznym, a w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek usterek może zostać uznana za niezdatną do użytku, co również prowadzi do nieodwracalnej utraty jej wartości użytkowej", to jednak swych twierdzeń nie popiera żadnymi dokumentami źródłowymi, a więc nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. 8. Co więcej, Skarżący deklaruje również, że fakt posiadania przez niego broni "wzmocni potencjał obronny Rzeczypospolitej Polskiej", a także że okoliczność ta leży w "interesie publicznym", a co więcej powoływał się na "niespójną i niejednolitą praktykę organów Policji w zakresie wszczynania postępowań o cofnięcie pozwolenia na broń wobec byłych żołnierzy zawodowych". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że na tle przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej, przedstawiona powyżej argumentacja jest niejasna i w zasadzie należy przyjąć, że odnosi się ona do zasadności wydania decyzji administracyjnej, stanowiąc swego rodzaju polemikę z tym aktem. W tym miejscu NSA podkreśla, że na obecnym etapie postępowania sąd rozstrzyga tylko zagadnienie incydentalne, nie wypowiadając się w zakresie głównej sprawy merytorycznej, w przedmiocie której prowadzone jest postępowanie sądowoadministracyjne. Nie jest zatem możliwe – przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowej, jaką jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przesądzenie, czy wydana decyzja stanowi przejaw wadliwych praktyk stosowanych przez organ administracji. Okoliczności odnoszące się do meritum sprawy administracyjnej nie podlegają w tym postępowaniu (incydentalnym) ocenie. Zagadnienie to będzie analizowane na etapie rozpoznania sprawy głównej co do istoty, kiedy to sąd administracyjny będzie badał prawidłowość wydanej decyzji. Wskazane przez Skarżącego kwestie nie stanowią przesłanek podlegających ocenie w ramach rozpoznania wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej i pozostają bez wpływu na obecnym etapie postępowania, nie stanowiąc tym samym argumentacji wzmacniającej stanowisko Skarżącego o trudnych do odwrócenia skutkach, które wystąpią w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 9. Za nieuzasadniony należało też uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku, a w tym przypadku postanowienia, jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, a w szczególności, gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w tym przepisie. Sąd I instancji dopełnił obowiązku wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie wymagane elementy, a zatem zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zaś skutecznie zwalczać przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego lub dokonanej wykładni prawa. 10. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. .