II GZ 390/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "J." Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3246/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "J." Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.

J. Spółka z o.o. w R. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Według spółki wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Kapitał własny skarżącej nie pokryje nałożonych kar, a co za tym idzie doprowadzi do upadłości, natomiast sama tylko utrata płynności finansowej w istocie skutkuje niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto zdaniem skarżącej z uwagi na coraz bardziej powszechne i jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych w analogicznych postępowaniach wysoce prawdopodobne jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca opisując sytuację finansową wyjaśniła, że w roku 2014 poniosła stratę w wysokości 449.827,15 zł. Na dzień [...] grudnia 2013r. przychód ze sprzedaży wyniósł 10.920.054,73 zł, a koszty działalności operacyjnej wyniosły 11.519.648,66 zł, natomiast łączna strata ze sprzedaży 599.593,93 zł. Z kolei łączna strata z działalności operacyjnej wyniosła 443.739,33 zł, a łączna strata z działalności gospodarczej 449.827,15 zł. Zdaniem spółki J. zestawienia finansowe świadczą o jej niestabilnej sytuacji finansowej. Do wniosku dołączono bilans oraz rachunek zysków i strat spółki za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. WSA postanowieniem z 18 września 2015 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3245/15) wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji stwierdzając, że jej wykonanie może łączyć się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Dyrektor Izby Celnej w W., wniósł zażalenie na postanowienie z 18 września 2015 r., zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 stycznia 2016 r. (sygn. akt II GZ 948/15) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji nie zbadał dokładnie sytuacji finansowej spółki, odniósł się tylko do wyniku finansowego (straty z działalności operacyjnej i gospodarczej) skarżącej nie biorąc pod uwagę posiadanego przez spółkę majątku, w szczególności wykazanych w bilansie środków trwałych i inwestycji krótkoterminowych. Ponadto zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został złożony [...] lipca 2015 r., a przedstawione dokumenty (wstępny bilans na dzień [...] grudnia 2014 oraz wstępny rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] grudnia 2013 r. oraz za okres od [...] stycznia do [...] grudnia 2014 r.) obrazują stan majątkowy Spółki na koniec 2013 r. i 2014 r. Oznaczało to, że w aktach sądowych nie ma dokumentów obrazujących aktualną sytuację majątkową spółki (od stycznia do czerwca 2015 r.), w konsekwencji WSA nie mógł ich przeanalizować w kontekście przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 18 lutego 2016 r. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji uznał, że przedstawione dokumenty nie obrazowały aktualnej sytuacji finansowej spółki. Skarżąca nie wskazała żadnego dokumentu obrazującego jej stan finansowy od stycznia do czerwca 2015 r. Sąd nie mógł więc ustalić jaki wpływ na działalność skarżącej może mieć wykonanie zarówno decyzji zaskarżonej w tej sprawie, jak również innych decyzji, mocą których nałożono na nią kary pieniężne w związku z działalnością w zakresie gier na automatach. Sąd pierwszej instancji zauważył, że sam wniosek spółki, jaki i jego uzasadnienie odnosiły się do jej realnych możliwości finansowych w 2013 r. i 2014 r. Spółka jedynie zasygnalizowała, że "w kolejnych latach notuje coraz większe straty", nie przedstawiła żadnego dokumentu wskazującego, że rzeczywiście w okresie od stycznia do czerwca 2015 r. zysk spółki był niższy niż w latach ubiegłych. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 18 lutego 2016 r. zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonania w całości lub w części decyzji Dyrektora Izby Celnej z [...] maja 2015 r., mimo podniesionych przez skarżącą istotnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przez co doszło do narażenia spółki na wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków finansowych oraz znacznego pogorszenia płynności finansowej "które to warunki na dzień wniesienia zażalenia nie straciły na aktualności". Spółka podtrzymała dotychczasową argumentację oraz wyjaśniła, że możliwość przedstawienia dokumentów finansowych dotyczących sytuacji majątkowej w 2015 r. nastąpiła dopiero po złożeniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do pisma załączyła wyciągi z rachunku bankowego (k. [...], k[...]) oraz sprawozdanie do GUS o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe. Wynika z nich, że w 2015 r. przychody ze sprzedaży wyniosły 3.563.000 złotych, a koszty działalności operacyjnej 5.125.000 złotych. Natomiast łączna strata netto wyniosła 1.205.000 złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Należy zauważyć, że sąd może na wniosek skarżącego, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Przepis ten przewiduje zamknięty katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co oznacza, że sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku wyłącznie wtedy, gdy poprzez ich wykonanie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony. Skorzystanie z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 244). Ponadto wniosek powinien zostać poparty stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę –majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca, pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak już wspomniano twierdzenia spółki powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Tymczasem – jak zasadnie zauważył Sąd pierwszej instancji – skarżąca na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji złożyła jedynie dokumenty, które przedstawiały jej realne możliwości finansowe w 2013 r. i 2014 r. Ponadto wyjaśniła, że "w kolejnych latach notuje coraz większe straty". Nie przedstawiła natomiast żadnego dokumentu wskazującego, że rzeczywiście w okresie od stycznia do czerwca 2015 r. zysk spółki był niższy niż w latach ubiegłych. Co prawda skarżąca do swojego zażalenia dołączyła aktualne dokumenty dotyczące roku 2015, jednak należy zauważyć, że przedstawione wyciągi z rachunku bankowego (k. [...], k. [...]) obrazują stan finansów spółki jedynie w określonych dniach (odpowiednio: [...] grudnia, 2015 r., [...] lutego 2016 r.), co nie jest miarodajne do oceny kondycji spółki, w szczególności do ustalenia jakie są wpływy i wydatki spółki oraz czy brak środków występuje tylko okresowo, czy też ma charakter trwały. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawienie sytuacji finansowej przez skarżącą jest niepełne i wybiórcze. Odnosząc się natomiast do straty wykazanej w sprawozdaniu do GUS o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe należy zauważyć, że strata wykazywana przez wnioskodawcę nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej. Powyższe oznacza, że stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż spółka przedstawiła dane, które nie pozwoliły ocenić jej sytuacji finansowej było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji