II GZ 39/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zarządu [...] Związku Koszykówki w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. akt III SAB/Gl 205/20 o odrzuceniu skargi kasacyjnej i zwrocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi Uczniowskiego Klubu Sportowego O. J. w J. na bezczynność Zarządu Ś. Związku Koszykówki w K. w przedmiocie przekazania odwołania od decyzji w sprawie wysokości ekwiwalentów dla zawodników postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 24 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Uczniowskiego Klubu Sportowego O. J. w J. na bezczynność Zarządu [...] Związku Koszykówki w K. w przedmiocie nieprzekazania odwołania od decyzji w sprawie wysokości ekwiwalentów dla zawodników. Podstawę odrzucenia stanowił art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). W uzasadnieniu WSA wskazał, że skargę odrzucono z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu wniósł skarżący Klub. Postanowieniem z 28 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie z 24 sierpnia 2020 r., uznając że złożone zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Zarząd [...] Związku Koszykówki w K. wniósł skargę kasacyjną na wskazane postanowienie, zaskarżając je w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i wydania orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a., a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt III SAB/Gl 205/20, działając na podstawie art. 178 p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną organu na wydane w trybie autokontroli postanowienie Sądu z dnia 28 września 2020 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowienie z dnia 28 września 2020 r. nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a w konsekwencji nie jest też postanowieniem objętym dyspozycją art. 173 § 1 p.p.s.a. WSA wskazał, że pod pojęciem "postanowienia kończącego postępowanie w sprawie" rozumie się postanowienia kończące całe postępowanie (rozstrzygające sprawę co do istoty) lub postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku. Sąd I instancji stwierdził również, że postanowienie to nie jest też zaskarżalne przy wykorzystaniu instytucji zażalenia, o czym strony postępowania zostały prawidłowo pouczone. WSA uznał, że złożona przez pełnomocnika organu skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu, bowiem w myśl art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Zarząd [...] Związku Koszykówki w K., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: - naruszenie przez Sąd I instancji art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 176 ust. 1 p.p.s.a. Konstytucji RP przez jego błędne zastosowanie i brak przekazania skargi kasacyjnej do merytorycznego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny; - naruszenie art. 173 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a. poprzez brak zważenia, że w przypadku uchylenia postanowienia WSA z dnia 28 września 2020 r. i uwzględnienia skargi kasacyjnej organu, postępowanie zostałoby zakończone. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wydanie przez WSA postanowienia kończącego postępowanie w sprawie oznacza jego kres, skutkujący brakiem możliwości podejmowania dalszych czynności procesowych, które zmierzałyby do rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Zdaniem organu wnoszącego zażalenie, w przypadku uchylenia postanowienia WSA z dnia 28 września 2020 r., sygn. akt III SAB/Gl 103/20 i uwzględnienia skargi kasacyjnej organu, postępowanie zostałoby zakończone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Dopuszczalność zastosowania trybu autokontroli przez wojewódzki sąd administracyjny podyktowana jest względami ekonomiki procesowej i umożliwia uwzględnienie zażalenia, bez przekazywania akt sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Wojewódzki sąd administracyjny może w tym trybie wyłącznie zażalenie uwzględnić i w miarę potrzeby rozpoznać sprawę na nowo, nie jest zaś uprawniony do oddalenia czy odrzucenia zażalenia. Stąd też na postanowienie uchylające w trybie autokontroli wadliwe postanowienie, zażalenie nie przysługuje. Dopiero na ewentualne powtórnie wydane postanowienie, rozpoznające sprawę na nowo, przysługuje środek zaskarżenia na zasadach ogólnych (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt I OZ 183/18). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 września 2020 r., działając w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a. uchylił swoje postanowienie z dnia 24 sierpnia 2020 r. o odrzuceniu skargi Klubu Sportowego (podstawę odrzucenia stanowił art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), nie wydając nowego orzeczenia w zakresie tej skargi, które mogłoby podlegać zaskarżeniu. Organ zaskarżył postanowienie z dnia 28 września 2020 r. w drodze skargi kasacyjnej. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił tę skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną. Jak już bowiem wyżej wskazano ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia jakiegokolwiek środka odwoławczego od postanowienia, którym tylko i wyłącznie uchylono inne postanowienie w ramach autokontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym miejscu należy podkreślić, że o braku możliwości zaskarżenia przedmiotowego postanowienia WSA w drodze zażalenia, strony zostały pouczone przy doręczeniu im odpisów tego postanowienia. Mimo tego pouczenia, organ wniósł środek zaskarżenia na postanowienie wydane w trybie autokontroli. Wprawdzie nie zaskarżył tego orzeczenia zażaleniem, które zgodnie z pouczeniem było niedopuszczalne, lecz złożył od niego skargę kasacyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jej odrzucenie przez Sąd I instancji było prawidłowe. Za zasadne należy bowiem uznać stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna od postanowienia wydanego w trybie autokontroli również była niedopuszczalna. Przepis art. 173 § 1 p.p.s.a. wskazuje rodzaje orzeczeń wojewódzkiego sądu administracyjnego, od których stronie przysługuje prawo wniesienia skargi kasacyjnej, w tym wymienia postanowienia kończące postępowanie w sprawie. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, postanowienie z dnia 28 września 2020 r. nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a więc nie mieściło się w dyspozycji przepisu art. 173 § 1 p.p.s.a., który daje uprawnienie do złożenia skargi kasacyjnej. Nie można przy tym zgodzić się z argumentacją skarżącego kasacyjnie organu, że gdyby WSA uwzględnił jego skargę kasacyjną i uchylił swoje postanowienie autokontrole, to poprzedzające je postanowienie stałoby się postanowieniem kończącym postępowanie, gdyż postępowanie zostałoby zakończone. Postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest bowiem postanowienie, które rozstrzyga sprawę co do istoty lub w inny sposób kończy postępowanie, zamykając drogę do wydania wyroku. Za niezasadne należy więc uznać twierdzenie organu skarżącego kasacyjnie, że postanowienie powinno być uznane za kończące, gdyby spełniono pewne warunki, czyli w przypadku uchylenia postanowienia WSA z 28 września 2020 r. i uwzględnienia skargi kasacyjnej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.