II GZ 385/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1003/18 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 25 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1003/18, po rozpoznaniu wniosku K. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] lipca 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2018 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. K. S. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję odwoławczą. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji obu instancji. W uzasadnieniu wniosku podano, że wedle oświadczeń skarżącego utrzymuje się on obecnie z prac dorywczych, a zatem ewentualne wyegzekwowanie od niego kwoty 60.000 zł niewątpliwie spowoduje trudne, bądź niemożliwe do odwrócenia skutki podatkowe. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Sąd I instancji stwierdził, że we wniosku skarżący wskazał, iż utrzymuje się obecnie z prac dorywczych, zatem ewentualne wyegzekwowanie od niego kwoty 60.000 zł niewątpliwie spowoduje trudne, jeżeli nie niemożliwe do odwrócenia skutki podatkowe. Zdaniem WSA, twierdzenia strony niepoparte żadnymi dowodami nie mogą odnieść zamierzonego skutku, bowiem wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić jedynie na podstawie realnych okoliczności. Dla oceny zasadności wniosku konieczne jest zatem dysponowanie przez sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym i rodzinnym strony. Zweryfikowanie przez sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi uwzględniać szczegółowe informacje o jego sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości uzyskiwanych dochodów, środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, a także sytuacji rodzinnej. Sąd podkreślił, że uszczerbek finansowy ponoszony przez stronę w związku z regulowaniem zobowiązań z tytułu kar pieniężnych – nawet w znacznej wysokości - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też tym bardziej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Reasumując WSA wskazał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności faktyczne nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania uznał je zatem za czysto teoretyczne i niemogące stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podniósł, że skarżący nie przedstawił żadnych przekonujących argumentów i dokumentów odnoszących się do stanu faktycznego sprawy, które można byłoby ocenić, jako okoliczności będące ustawowymi przesłankami, skutkującymi uwzględnienie wniosku. W ocenie WSA, również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. S., domagając się jego zmiany i wstrzymania wykonania decyzji obu instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji kiedy natychmiastowe wykonanie decyzji wiąże się z wyrządzeniem znacznej szkody w majątku skarżącego i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, ewentualnie błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący błędnym przyjęciem, iż po stronie skarżącego nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu podniesiono m.in., że wprawdzie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oparty jest wyłącznie na oświadczeniu skarżącego o utrzymywaniu się z prac dorywczych, niemniej jednak wiąże się to również z trudną sytuacją materialną, co uniemożliwia wykonanie decyzji bez wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku uchylenia w przyszłości zaskarżonej decyzji. Wnoszący zażalenie stwierdził, że przedmiotem ochrony tymczasowej jest zabezpieczenie przed skutkami bezpośrednio związanymi z natychmiastowym wykonaniem decyzji, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. W rozpoznawanej sprawie wstrzymanie wykonania decyzji ma wyłącznie na celu umożliwienie normalnego funkcjonowania w społeczeństwie skarżącemu i zabezpieczenie jego podstawowych potrzeb życiowych na czas trwania postępowania. W ślad za wnioskiem wskazano, że strona jest obecnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej, utrzymując się wyłącznie z niskopłatnych prac dorywczych i pomocy matki. Skarżący nie ma wykształcenia zawodowego ani skończonych studiów wyższych, co znacząco utrudnia mu znalezienie dobrze płatnej pracy. Brak wstrzymania wykonania decyzji skutkowałby tym, że nawet w sytuacji znalezienia zatrudnienia na umowę o pracę, większość wynagrodzenia i tak zostałaby zajęta celem wyegzekwowania kary pieniężnej. Tym samym skarżący nie byłby w stanie samodzielnie zabezpieczyć swoich potrzeb życiowych i zostałby wykluczony ze społeczeństwa. Skarżący stwierdził również, że założenie Sądu, iż ma on możliwość udokumentowania swojej trudnej sytuacji życiowej w sposób inny niż poprzez złożenie oświadczenia w tym zakresie, jest błędne. Celem wykazania trudnej sytuacji życiowej do zażalenia załączono oświadczenie skarżącego z dnia 4 października 2018 r., oświadczenie matki skarżącego z dnia 4 października 2018 r. oraz informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o nieewidencjonowaniu w zbiorze osób zgłoszonych do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a w szczególności nie przedstawił pełnych danych dotyczących jego aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 60.000 zł. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej należności do sytuacji materialnej skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jego przypadku zapłata kary będzie miała realny wpływ na bieżące utrzymanie się skarżącego. Dla pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego i nieruchomego, stanu oszczędności, czy środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych – na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Do wniosku zawartego w skardze nie załączono zaś żadnych dokumentów dających obraz zdolności płatniczej skarżącego. W aktach sprawy znajdują się jedynie złożone wraz z zażaleniem oświadczenia skarżącego i jego matki oraz zaświadczenie o niezgłoszeniu strony do ZUS. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie jest możliwe określenie, jaki jest aktualny stan majątkowy skarżącego. Twierdzenia wnioskującego o wstrzymanie wykonania przedstawione w tym zakresie są gołosłowne i ogólnikowe. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.