II GZ 384/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "T." Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Po 397/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "T." Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr 3001-IOA.4246.23.2022.EW w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 28 lipca 2023r., sygn. akt III SA/Po 397/23, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. w L. (dalej zwanej "skarżącą") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 20 kwietnia 2023 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła, że pozostaje w na tyle trudnej sytuacji materialnej, aby zapłata kary pieniężnej w wysokości [...] zł spowodowała wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie uprawdopodobniono, że wykonanie zaskarżonej decyzji może przekraczać możliwości finansowe spółki. Wprawdzie strona skarżąca argumentowała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje straty finansowe spółki, co w konsekwencji doprowadzi do utraty płynności finansowej strony skarżącej, jednakże twierdzenia skarżącej nie zostały przez nią uprawdopodobnione. Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie można uznać za uprawdopodobnienie wniosku samej subiektywnej obawy strony, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę jej płynności finansowej. Sąd zwrócił uwagę, że to w interesie strony leżało takie umotywowanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie w jej przypadku przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem strona nie zobrazowała opisanej we wniosku sytuacji finansowej poprzez przedłożenie odpowiednich dowodów. Dołączona do skargi dokumentacja dotyczy analizy kosztów, wynagrodzeń, składek ZUS, bilansu finansowego wraz z rachunkiem zysków i strat za 2022 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji na podstawie przedłożonych dokumentów nie można w sposób bezpośredni wyprowadzić wniosku, że dobrowolne lub przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji grozi istnieniu dalszej działalności lub utraty płynności finansowej skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, mimo iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki, by zastosować względem skarżącej dobrodziejstwo wstrzymania wykonalności decyzji, o co skarżąca wystąpiła w skardze. Nadto, wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, spółka wykazała dokumentami swoją aktualną (na datę skargi) sytuację finansową, uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, zatem twierdzenia o braku wymaganego uzasadnienia tego żądania nie mogą zyskać aprobaty. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia wskazując, że mają zasadnicze znaczenie dla wydania prawidłowego orzeczenia w sprawie albowiem dokumentują aktualną sytuację finansową spółki, obejmującą I połowę 2023 r. oraz przedstawiają stan ekonomiczny skarżącej na koniec 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie szkody należy rozumieć jako szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej, gdyż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających uznać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż skarżąca spółka nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. co do wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej pozwalającej na ocenę jej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie możliwości wystąpienia jednej bądź obu przesłanek określonych w tym przepisie, warunkujących jego zastosowanie. Jak zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji mając na uwadze datę wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi, złożony w tej sprawie wniosek nie przedstawiał aktualnej, najbliższej dacie skargi, sytuacji finansowej strony, zarówno w zakresie zawartego nim uzasadnienia, jak i przedłożonej dokumentacji finansowej i rachunkowej. Takie informacje były niezbędne dla oceny bieżącej sytuacji finansowej spółki, z uwzględnieniem lat poprzednich, w zakresie możliwości wywołania wykonaniem zaskarżonej decyzji jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Oceny tej nie zmienia również obszerna dokumentacja finansowa przedłożona przez stronę wraz z zażaleniem, gdyż jakkolwiek odnosi się ona do roku 2022 i I połowy 2023 r., to strona wskazuje w odniesieniu do bieżącej sytuacji wyłącznie na ponoszone koszty prowadzonej działalności – składki ZUS, koszty wynagrodzeń pracowników, podatek dochodowy i podatek VAT. Brak jest natomiast jakichkolwiek informacji i potwierdzających je dokumentów wskazujących na uzyskane w tym okresie przez stronę dochody. Przedłożone dokumenty nie pozwalają na dokonanie oceny realnych możliwości finansowych spółki w aspekcie konieczności zapłaty kary nałożonej na stronę decyzją Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu, utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Istotne z punktu widzenia oceny zasadności stanowiska Sądu pierwszej instancji, a co za tym idzie skuteczności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, jest też to, że zarówno we wniosku jak i wniesionym zażaleniu sama spółka podnosi, że jej kondycja finansowa poprawia się po uprzedniej, kilkuletniej zapaści związanej z epidemią COVID-19 i że spółka powoli powraca do swojej poprzedniej aktywności dzięki zniesieniu większości ograniczeń i obostrzeń związanych z epidemią. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że postanowienie Sądu pierwszej instancji było wadliwe oraz do jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie wskazuje, że brak uwzględnienia żądania strony o wstrzymanie wykonania decyzji w niniejszym postępowaniu, nie sprzeciwia się ponownemu wystąpieniu z wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej, o ile zaktualizują się przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.