II GZ 363/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 73/16 w zakresie oddalenia wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 73/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił wnioski M. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], [...] oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podano, że w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania postępowania oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Sąd I instancji uznał, że uznanie przez organ za niezasadne zarzutów zgłoszonych przez stronę w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, gdyż nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu, tym samym wstrzymanie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) nie jest możliwe. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wstrzymanie czynności egzekucyjnych Sąd I instancji wskazał, że przepisy procedury sądowoadministracyjnej przewidują jedynie możliwość wstrzymania aktów i wydanych lub podjętych w postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, nie udzielają natomiast Sądowi kompetencji do wstrzymania czynności egzekucyjnych czy też samego postępowania egzekucyjnego. Organem władnym do wstrzymania takiego postępowania, jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, a więc organ wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. M. G. złożył na powyższe postanowienie zażalenie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, zostały w sposób wyczerpujący określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie: po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zaakceptować stanowisko Sądu I instancji wskazujące, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 306/15). Ponad trafnie podnosi Sąd I instancji odwołując się do poglądów przedstawionych w przywołanym orzecznictwie, że skutków materialnoprawnych, ze względu na zakres i charakter prawny, nie wywołuje postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uznanie przez organ za niezasadne zarzutów zgłoszonych przez stronę w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Tym samym wstrzymanie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe (por. postanowienie NSA z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 306/15, postanowienie NSA z 19 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 737/15). Trafnie również wskazał Sąd I instancji stanowisko orzecznictwa, że sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów u.p.e.a. Należy zauważyć, że sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji na ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zostać wydane tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności stosownie do art. 3 p.p.s.a. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Dodatkowo należy wskazać, że przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 56 § 1 u.p.e.a. tym samym wniosek w tym przedmiocie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy, a następnie orzeczenia tych organów mogą podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przez przepisy p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił